تحلیل موانع توسعه فناوری‌های حاصل از طرح‌های تحقیقاتی کشاورزی

نویسندگان

1 دانشیار، مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 استادیار، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

3 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 دانشیار، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

doi
10.22104/jtdm.2025.7314.3382
چکیده

سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)به‌عنوان بزرگترین سازمان پژوهشی در حوزه کشاورزی در کشور،با وجود تلاش‌های بسیار، در امر توسعه فناوری با موانعی روبرو است که برای بهبود نقش‌آفرینی در کشاورزی دانش‌بنیان، نیاز به رفع این موانع دارد.بر این اساس، پژوهش حاضر،با هدف کلی تحلیل موانع توسعه فناوری‌های حاصل از طرح‌های تحقیقاتی کشاورزی انجام شد. جامعه آماری، اعضای هیات‌علمی سازمان تات در حوزه‌های زراعت، باغبانی، دامپروری،خاک و آب،فنی و مهندسی،منابع‌طبیعی، گیاهپزشکی و شیلات(795 نفر) بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران، 284 نفر برآورد و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای محقق‌ساخت بود که برای تعیین روایی آن از نظرخواهی از متخصصان (روایی صوری)و روایی همگرا و به‌منظور محاسبه پایایی از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزارSPSS نسخه 27 و برازش مدل تحقیق نیز توسط نرم‌افزار Smart PLS نسخه 3 انجام شد. بر اساس رتبه‌بندی، موانع «پشتیبانی- حمایتی» در بالاترین و «آموزشی- ترویجی و اطلاع‌رسانی» در پایین‌ترین رتبه‌ها قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی نیز نشان داد که مدل ارائه شده، دارای پنج بعد«آموزشی- ترویجی و اطلاع‌رسانی»،«بازاریابی- بازاررسانی»،«ساختاری- برنامه‌ریزی»،«فنی- مشاوره‌ای» و «پشتیبانی- حمایتی» بود که همگنی و پایایی معرف‌ها مورد تایید قرار گرفت.