ارزیابی نتایج تجربی و عددی فرسایش بستر پیرامون پایه‌های پل با مقاطع هندسی مختلف

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب - دانشکده کشاورزی - دانشگاه تبریز

2 استادیار گروه مهندسی عمران - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

3 دانشجوی دکتری سازه های آبی - دانشکده کشاورزی - دانشگاه تبریز

doi
10.22092/aridse.2017.109453.1189
چکیده

در تحقیق حاضر به مطالعۀ تجربی و عددی تأثیر مقاطع هندسی مختلف پایۀ پل بر کاهش فرسایش بستر و تنش برشی بستر پرداخته شده است. در مطالعۀ تجربی فرسایش بستر پیرامون مدل­های پایۀ پل بررسی و میزان درصد کاهش در هر مدل برآورد شده است. در مطالعۀ عددی، میدان جریان اطراف مدل پایه­ها به­صورت سه­بعدی با نرم­افزار فلوئنت شبیه‌سازی و اثر هر یک از مقاطع بر کاهش تنش بر شیب ستر بررسی شده است. برای تعیین درصد کارایی هر یک از مقاطع، پایه استوانه­ای به­عنوان مدل مبنا انتخاب و میزان کاهش تنش برشی بستر در مدل عددی برای هر یک از مقاطع با کاهش عمق آبشستگی در مدل­های فیزیکی مقایسه شده است. با توجه به حساسیت مدل‌های عددی به مدل­های آشفتگی، مدل­های آشفتگی  با مقایسۀ نیمرخ­های سرعت و سطح آزاد آب صحت­سنجی شدند. نتایج بررسی­ها نشان داد مدل RNG از زیرمجموعۀ این مدل آشفتگی به حصول نتایج عددی با دقت قابل قبولی منجر شده است.از میان مقاطع هندسی مختلف که برای پایۀ پل در نظر گرفته شده است، مقطع دوکی شکل با ابتدای تیز، با کاهش 72 درصد عمق آبشستگی، نسبت به مدل مبنا، بهترین مدل تعیین شده است. مدل ترکیبی مقطع مستطیلی با مثلث انتهایی با کاهش 8 درصد در فرسایش بستر، کمترین تأثیر را بر بهبود نتایج داشته است. مقطع مستطیلی نیز موجب افزایش عمق آبشستگی به­میزان 7 درصد شده است. نظر به محدودیت­های که در انجام مطالعات آزمایشگاهی وجود دارد، مقایسۀ نتایج عددی با نتایج تجربی یکی دیگر از اهداف پژوهش حاضر بوده است. نتایج به­دست آمده همسو بودن کاهش تنش برشی را در مدل­های عددی و کاهش عمق آبشستگی را در مدل­های تجربی نشان می‌دهد.