فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در ناحیه اندرکنش کانال اصلی و سیلابدشت در یک کانال مرکب به دلیل تبادل مومنتوم و تنش‌های برشی موجود اتلاف انرژی جریان وکاهش ظرفیت انتقال رخ می‌دهد. به دلیل اغتشاش جریان در این محل برآورد انرژی جنبشی و میزان مومنتم جریان با خطا روبرو خواهد بود. بنابراین تعیین مقادیر پارامترهای مهم هیدرولیکی قابل اطمینان نخواهد بود. برای تصحیح این خطا و تعیین دقیق‌تر پارامترهای هیدرولیکی از جمله پروفیل سطح آب، روندیابی سیلاب و یا انتقال رسوب و آلودگی تعیین ضرایب تصحیح انرژی جنبشی (α یا ضریب کوریولیس) و مومنتوم (ß یا بوزینسک) از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مطالعه با استفاده از داده‌های کانال FCF ، تاثیر شیب دیواره کانال اصلی (0:1، 1:1 و 2:1)، عرض سیلابدشت (1/4 و 75/0 متر) و عدم تقارن مقطع، بر ضرایب α و ß بررسی شده است. طبق نتایج با افزایش عرض سیلابدشت بیشینه مقادیر α و ß افزایش یافته است بطوری که مقدار α و ß در سیلابدشت با بیشترین عرض به ترتیب 36/1 و 13/1 برابر مقدار α و ß در سیلابدشت با کمترین عرض بوده است. البته اثر افزایش شیب دیواره کانال اصلی بر مقادیر این ضرایب قابل صرفنظر کردن است. زیرا با افزایش شیب از 2:1 به 0:1 بیشینه ضرایب α و ß به ترتیب 015/1 و 01/1 برابر شده است. بیشینه مقادیر ضریب α در کانال نامتقارن همواره کمتر از کانال‌های متقارن (با مجموع عرض کمتر یا بیشتر سیلابدشت) بوده است. بیشینه مقادیر ضریب ß در کانال نامتقارن از کانال‌های متقارن با عرض سیلابدشت بیشتر، کمتر است و از کانال‌های متقارن با عرض سیلابدشت کمتر، بیشتر است. همچنین با استفاده از نرم‌افزار CES مقادیر ضرایب α، ß و دبی، برآورد شده و با داده‌های آزمایشگاهی کانال FCF مقایسه شده است. نتایج نشان دهنده قابلیت بالای CESدر تعیین پارامترهای هیدرولیکی جریان در مقاطع مرکب متقارن و نامتقارن می‌باشد.