فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایران کشوری است که به دلیل پهنة گستردة آن و قرار داشتن بر روی کمربند زلزله در معرض انواع سوانح بوده است. در این بین زلزله بیش از دیگر سوانح در تخریب خانه‌های شهری و روستایی نقش داشته است. آنچه مسلم است این است که پس از زلزله‌های ویرانگر و مخرب، نیاز به تأمین سرپناه اضطراری و موقت امری واضح به نظر می‌آید. لزوم تأمین سریع سرپناه، با توجه به شرایط محیطی، جغرافیایی، فرهنگی، اجتماعی و عوامل فراوان دیگر در مواردی باعث می‌شود که روش‌ها و شیوه‌های متنوعی در نظر گرفته شود. به طور مثال، در زلزلة سال 1382 بم و بروات به دلیل رخ دادن سانحه در فصل زمستان و همچنین زمان‌بر بودن طول دورة بازسازی استفاده از کانکس‌های پیش‌ساخته در دستور کار مسئولان قرار گرفت. اما در زلزلة سال 1385 لرستان به دلایل خاصی چون رخ دادن سانحه در فصل بهار و وجود موقعیت مناسب آب‌وهوایی برای ساخت‌و‌ساز، دورة اسکان موقت حذف شد و تصمیم به ادامة اسکان بازماندگان در چادر گرفته شد. با این‌همه، آنچه در تجارب پیشین عیان شده این است که پس از هر زلزلة مخرب چالش‌هایی دربارة وضعیت اسکان اضطراری و موقت ظاهر می‌شود که در مواردی با روش‌های خودجوش بومی و به‌نوعی ابتکاری بر برخی مشکلات دوره فائق می‌آید و گذران زندگی را آسان‌تر می‌کند.زلزلة سال 1385 لرستان از جمله سوانحی بود که در آن به دلیل انتقال مستقیم بازماندگان از چادر به خانه‌های دائمی،  آسیب‌دیدگان برای غلبه بر چالش‌های پیش روی اسکان موقت، که در چادر پیش می‌آمد از روش‌های جالبی استفاده کردند.در مطالعة حاضر اساساً از روش رایج در تحقیقات اجتماعی تحت عنوان روش کیفی نام برده می‌شود. این روش با بهره‌گیری از مشاهدة مستقیم و مشارکتی و نیز استفاده از مصاحبه‌ در جامعة‌ مورد نظر صورت گرفت. همچنین به منظور تدوین ابعاد نظری موضوع، در کنار این روش، از شیوه‌هایِ مطالعة اسنادی یا کتابخانه‌ای  نیز استفاده شد. مقالة حاضر بر آن است که به بررسی روش به کار گرفته‌شده در اسکان و تأمین سرپناه موقت پس از زلزلة لرستان و با اشاره به مشکلات به‌وجودآمده در این مرحله به برخی از شیوه‌های به‌نوعی بومی و نیز ابتکاری بازماندگان زلزلة لرستان به منظور غلبه بر محدودیت‌های ایجادشده در دوران اسکان موقت بپردازد.