استفاده از شاخص IRWQISC در ارزیابی کیفیت آب مخازن سدها (مطالعه موردی: مخزن سد گلابر زنجان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان.زنجان، ایران

2 استادیار گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشکده فنی-گروه مهندسی عمران-دانشگاه زنجان-ایران.

doi
چکیده

امروزه، بررسی کیفیت منابع آب با استفاده از مدلهای عددی و شاخص های کیفی مورد توجه بسیاری از محققین قرار گرفته است. در این پژوهش، پدیده لایه‌بندی حرارتی و کیفی مخزن سد گلابر واقع در استان زنجان مورد بررسی قرار گرفته و همچنین کیفیت آب در مکانهای مختلف مخزن و در زمانهای مختلف با استفاده از شاخص IRWQISC (IRan water quality index) ارزیابی ‌شده است. به این منظور، از مدل دوبعدی CE-QUAL-W2برای شبیه‌سازی هیدرودینامیک و پارامترهای اکسیژن محلول و کل مواد جامد محلول برارارتی تابسی یک دوره یک‌ساله از سال 1393 تا 1394 استفاده ‌شده است. نتایج شبیه‌سازی حاکی از وجود یک دوره لایه‌بندی حتانه از اواخر فروردین تا اواخر شهریورماه می‌باشد. ارزیابی کیفیت آب بر اساس شاخص IRWQISC نشان می‌دهد که کیفیت آب مخزن در رولایه و در شش.ماهه گرم در کلاس کیفی خوب (شاخص در حدود 75) قرار دارد. در این مدت، کیفیت آب در زیرلایه از رده‌بندی خوب (شاخص در حدود 75) به رده‌بندی نسبتاً بد (شاخص در حدود 40) افت پیدا می‌کند. همچنین در شش ماهه سرد سال، کیفیت آب از رده‌بندی متوسط (شاخص در حدود 46 ) در ابتدا به رده‌بندی خوب (شاخص در حدود 77) ترقی می‌یابد. بطور کلی، بررسی مکانی و زمانی کیفیت آب مخازن سدها با استفاده از شاخص های مختلف کیفی آب از جمله شاخص IRWQISC می‌تواند کمک مؤثری در تعیین کیفیت آب، ارائه راهکارهای مدیریتی در زمینه تعیین رقوم آبگیر و برداشت، استفاده بهینه از آب و ارائه راهکارهای علاج بخش برای افزایش کیفیت آب مخازن ارائه نماید.