تعیین ضریب تنش شوری و حساسیت آبی با رویکرد مطالعه بهره‌وری مصرف آب کوشیا (Kochia Scoparia L.) در شرایط آب و هوایی اهواز

نویسندگان

1 استاد گروه آبیاری وزهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز. اهواز. ایران

3 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، خوزستان، ایران

4 عضو هیات علمی مرکز ملی تحقیقات شوری یزد. یزد. ایران

doi
چکیده

مشکل شوری منابع آب و خاک و کمبود منابع آب با کیفیت از تهدیدهای اصلی توسعه کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک مثل خوزستان است. با توجه به مشکلات موجود، روش کم‌آبیاری، استفاده از زهاب‌های با شوری بالا، کاشت گیاهان مقاوم به شوری و افزایش بهره‌وری آب راه‌کارهای مدیریتی مناسبی هستند. در این راستا مطالعه‌ای با هدف تعیین ضریب حساسیت آبی، ضریب تنش شوری و بهره-وری کوشیا در شرایط تنش شوری و کم‌آبی در اهواز انجام شد. کرت‌های اصلی شامل سطوح شوری آب کارون (با شوری متوسط 5/2 دسی زیمنس بر متر)، 10، 15 و 20 دسی زیمنس بر متر و کرت‌های فرعی شامل سه سطح آبیاری 100، 75 و 50 درصد نیاز آبی گیاه بودند. ضریب تنش شوری در این تحقیق بین 06/0 و 89/0 بدست آمد. نتایج نشان داد که با افزایش شوری ضریب حساسیت به شوری (Ks)‌ کاهش یافت. هم‌چنین نتایج نشان داد که ضرایب Ks بدست آمده در حالت ترکیب تنش شوری با کم آبی 50 درصد بیشتر از ترکیب تنش شوری با کم‌آبی 75 درصد است. میانگین ضریب Ky به‌دست آمده در این تحقیق در شرایط کم‌آبیاری 75% و 50% نیاز آبی به ترتیب 19/0 و 60/0 بدست آمد و نشان می‌دهد گیاه کوشیا ضریب حساسیت به خشکی پایینی دارد که بیانگر تحمل بالای این گیاه بدون کاهش عملکرد شدید در شرایط تنش خشکی می‌باشد. هم‌چنین نتایج نشان داد که میزان بهره‌وری آب در تولید علوفه گیاه کوشیا حتی در شرایط تنش شدید و توأم شوری و کم‌آبی، قابل قبول و بالا می‌باشد. در این تحقیق مشاهده شد که شوری باعث کاهش میزان بهره‌وری آب می-شود و بهره‌وری آب در شرایط کم‌آبیاری بیشتر از آبیاری کامل است. در کل، نتایج این مطالعه نشان داد که کوشیا می‌تواند به عنوان یک گیاه علوفه‌ای مناسب در مناطقی مثل اهواز که آب آبیاری و خاک از کیفیت مطلوبی برخوردار نیست (حتی بدون نیاز به آبشویی و اصلاح خاک که هزینه زیادی را متوجه تولیدکنندگان می‌کند) کشت شود.