اندازهگیری و شبیهسازی حرکت آب و انتقال املاح در خاکهای مطبق
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
2 گروه مهندسی اب دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه
3 دانشیار گروه مهندسی آب، پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
چکیده
شبیهسازی دقیق حرکت آب و املاح در محیط متخلخل، در مطالعات آب و خاک اهمیت زیادی دارد. هدف از این تحقیق، اندازه گیری و شبیه سازی حرکت آب و انتقال املاح در تیمارهای خاک با لایه بندی متفاوت بود. در این تحقیق، تاثیر تغییر چگالی ظاهری خاک و ترتیب لایهبندی خاک بر حرکت آب و املاح در 5 تیمار و هر تیمار در دو تکرار اندازه گیری و با مدل HYDRUS-1D شبیه سازی شد. بدین منظور، از 10 ستون PVC با ارتفاع ۱۰۵ و قطر داخلی 31.5 سانتیمتر و سه بافت خاک شامل شنلومی، لوم شنی-رسی و لومرسی استفاده گردید. ستون ها با آب آبیاری و آب شور با شوری های به ترتیب 0.67 و 4.46 دسی زیمنس بر متر آبیاری شدند. در طول آزمایش، مقدار رطوبت (با رطوبتسنج از نوع TDR) و شوری (اندازه گیری هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع)، در اعماق ۱۰، ۲۰، ۳۰، ۴۰ و ۶۰ سانتیمتری اندازه گیری گردید. نتایج تحقیق نشان داد حرکت آب در خاک تحت تاثیر موقعیت قرارگیری لایه ای با کمترین میزان نفوذپذیری است و زمانی که لایه ریزبافت در بالا قرار می گیرد زمان خروج آب بیشترین مقدار خواهد شد. همچنین، نتایج نشان داد در تمام ستون ها مقدار EC در لایه بالایی بیشترین مقدار بوده و بدون توجه به تغییر ترتیب قرارگیری لایه ها، از بالا به پایین کاهش می یابد. بررسی شاخص nRMSE بیانگر دقت بالای مدل HYDRUS در شبیه سازی حرکت آب و املاح در خاک مطبق می باشد. کمترین خطای شبیه سازی در خاک همگن بود.