بررسی یکنواختی جریان در آبگیرهای طرفین سرریز لبه پهن در پیچ یک آبراهه

نویسندگان

1 دانشیار مهندسی رودخانه، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران

2 گروه آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران

doi
چکیده

شواهد زیادی از ساخت سرریز و سدانحرافی در محدوده پیچ رودخانه وجود دارد. عموماً ساخت سامانه آبگیر در دو طرف پیچ آبراهه ضروری بوده است. احداث سرریزها در محدوده پیچ رودخانه، مشکلاتی را از نظر عدم تقارن توزیع جریان و انحراف آب به آبگیرهای طرفین رودخانه پدید می‌آورد. در این تحقیق، کارکرد سرریزهای لبه پهن در پیچ یک آبراهه، با هدف یکنواختی بده جریان ورودی به آبگیرهای ساحل چپ و راست، در شرایط جریان آب صاف مورد ارزیابی قرارگرفته است. در مدل فیزیکی سرریز در پیچ آبراهه، اثر بده جریان و ارتفاع آب‌پایه آبگیرها در راستای جریان برای سرریز در موقعیت 60 درجه پیچ مورد بررسی قرار گرفت. مدل ریاضی FLOW-3D بر اساس نتایج تجربی واسنجی و تأیید گردید. از این مدل برای بررسی اثرات پنج متغیر (بده ورودی، زاویه آبگیری، نسبت عرض آبگیر به عرض آبراهه، ارتفاع آب‌پایه و موقعیت قرارگیری سرریز در پیچ) بر یکنواختی بده آبگیرها مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که بهترین شرایط برای یکنواختی بده جریان در آبگیرهای طرفین پیچ آبراهه، استقرار سرریز در موقعیت 60 درجه در میانه پیچ با نسبت (1:10) عرض آبگیر به آبراهه، همراه با آب‌پایه، و با زاویه آبگیری صفر درجه می‌باشد. کارآیی زاویه آبگیری60 درجه بهتر از 90 درجه بوده است.