بررسی ابزار‌های سیاستی حمایت از نوآوری باز در شرکت‌های دانش‌بنیان در ایران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد MBA، دانشگاه صنعتی شریف

2 عضو هیات علمی گروه سیاستگذاری علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 عضو هیات علمی گروه مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.

doi
10.22104/jtdm.2023.5938.3091
چکیده

در این مقاله تجربه پیاده‌سازی سیاست‌های نوآوری باز در قانون دانش بنیان - مهم‌ترین برنامه‌ سیاستی ایران در دهه 1390 شمسی برای حمایت از بنگاه‌های نوآور و دارای توانمندی فناورانه - در بازه زمانی سال‌های 1391 تا 1401 مورد بررسی قرار می‌گیرد. با استفاده از روش تحقیق کیفی، داده‌های جمع آوری شده در 15 مصاحبه نیمه ساختاریافته و اسناد مرتبط با 10 ابزار سیاستی نوآوری باز (شامل ابزارهای درون‌سو، برون‌سو و دوسویه) در قانون یاد شده مورد تحلیل محتوا قرار گرفت. بر اساس یافته‌ها، دو ابزار رویدادها و شبکه‌ها و رفع نیاز‌های فناورانه شرکت‌های بزرگ در به‌هم رسانی و تبادل دانش و ایده میان طرف عرضه و تقاضا، عملکرد و کاربرد گسترده‌تری دارند. به علاوه، در مقایسه با ابزارهای نوآوری باز در تجارب موفق بین‌المللی، ابزارهای خلق و انتشار دانش، توسعه سرمایه انسانی و همکاری‌های پژوهشی مشترک به صورت محدودتر در ایران مورد حمایت سیاستی دولت قرار گرفته است. لزوم پیاده‌سازی سازوکار ارزیابی ابزارهای سیاستی نوآوری باز، هماهنگی بین‌دستگاهی درون دولت برای حمایت از نوآوری باز، تشویق شرکت‌های بزرگ دولتی برای مشارکت در نوآوری باز از مهم‌ترین دلالت‌های اجرایی یافته‌های این مقاله محسوب می‌شود.