مطالعه آزمایشگاهی آبشستگی موضعی در پاییندست سازههای کنترل تراز بستر با پلان کنگرهای
نویسندگان
1 رشت - دانشگاه گیلان - دانشکده کشاورزی - گروه مهندسی آب
2 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان
3 دانشجوی کارشناسی ارشد سازههای آبی، گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان
doi
10.22092/aridse.2017.106469.1091چکیده
سازههای کنترل تراز بستر را برای جلوگیری از افت بستر رودخانه و حفظ پایداری سواحل و جلوگیری از به خطر افتادن سازههای احداث شده در آن می سازند. یکی از موضوعات مهم در طراحی و ایمنسازی این سازهها، پیشبینی عمق آبشستگی در پاییندست آنها و روشهای کاهش آن است. در این تحقیق تأثیر پارامترهای هیدرولیکی بر مشخصات آبشستگی در پاییندست سازههای کنترل تراز بستر با پلان کنگرهای در آزمایشگاه بررسی شد. سرریزهای مورد مطالعه دارای هندسههای مختلف مستطیلی و ذوزنقهای بودند. آزمایشها برای شرایط مختلف دبی و عمق پایاب اجرا شد. مقایسۀ نتایج بهدست آمده نشان میدهد که با کاهش طول سیکل در جهت جریان سرریزهای کنگرهای- ذوزنقهای، عملکرد آنها در کاهش عمق آبشستگی بیشتر میشود به گونهای که کاهش عمق آبشستگی بهطور متوسط تا 19 درصد میرسد. در سرریزهای کنگرهای- مستطیلی، هرچه سیکلهای ورودی عریضتر باشد، عملکرد سرریز بهتر خواهد بود. کاهش عمق آبشستگی، در مقایسه با سازۀ کنترل تراز بستر خطی، بهطور متوسط تا 10 درصد میرسد. در این تحقیق همچنین رابطه جدیدی برای تخمین حداکثر عمق آبشستگی برای سازۀ کنترل تراز بستر کنگرهای ارائه شده است. نتایج آزمایشها نشان میدهد که رابطۀ ارائه شده نتایج مناسبی برای دادههای نمونۀ اصلی دارد و دقت آن نیز مناسب است.
