فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای مدیریت بهتر آب موجود در مخازن سدها با توجه به ذخیره مخزن و جریان‌های ورودی به آن، منحنی‌فرمان بهره‌برداری باید توسط مدل-های بهره‌برداری تهیه شود. در این مقاله منحنی فرمان برای بهره‌برداری از سیستم تک مخزنه سد درودزن واقع در استان فارس، با استفاده از روش‌های سیاست بهره‌برداری استاندارد، جیره‌بندی و برنامه‌ریزی خطی، استخراج شده است. تابع هدف کمینه‌سازی کمبود آب طی دوره آماری 60 ماهه از سال آبی 88 تا 92 در نظرگرفته شده است. روش سیاست بهره‌برداری استاندارد در مواقع خشکسالی کمبودهای شدیدی به‌وجود می-آورد. به منظور تعدیل نمودن این کمبودهای شدید، قوانین جیره‌بندی برقرار می‌شود تا ذخیره مخزن را برای مصارف آینده حفظ نماید. در روش جیره‌بندی برای رسیدن به بهترین مقدار تابع هدف، مقادیر فاکتورهای بهینه جیره‌بندی با روش الگوریتم ژنتیک به دست آمده است. در نهایت نتایج به دست آمده از این دو روش با نتایج به دست آمده از برنامه‌ریزی خطی مبتنی بر جیره‌بندی مقایسه شدند. مقدار کمبودکل در روش برنامه‌ریزی خطی-جیره‌بندی، 56/219 و در روش سیاست بهره‌برداری استاندارد، 57/216 و در روش جیره‌بندی-الگوریتم ژنتیک 19/84 میلیون مترمکعب محاسبه شده است. مدل جیره‌بندی-الگوریتم ژنتیک با درصد تأمین 33/83% نیازها، شدت کمبود را نیز کنترل می‌کند. همچنین متوسط حجم ذخیره مخزن در این روش دارای بیشترین مقدار است. مقایسه سه روش مزبور با استفاده از معیارهای ارزیابی شامل قابلیت اعتماد زمانی، حجمی و آسیب‌پذیری نشان می‌دهد که روش جیره‌بندی-الگوریتم ژنتیک آسیب‌پذیری کمتر و اعتماد پذیری زمانی و حجمی بالاتری دارد و نسبت به دو روش دیگر مناسب‌تر عمل کرده است.