تخمین هدایت هیدرولیکی چشمه‌های کارستیکی نهاوند با روش ژئوالکتریک

نویسندگان

1 کروه علوم و مهندسی آب - دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 گروه علوم و مهندسی آب -دانشکده کشاورزی -دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22084/nfag.2025.29917.1637
چکیده

برای تعریف نوع آبخوان و توسعه آب‌های زیرزمینی به قابلیت‌هایی برای تشخیص لایه‌های مختلف آبخوان موجود در یک منطقه و پس از آن پارامتر‌هایی نیاز دارد که می‌توان به صراحت برای تعریف نوع آبخوان از آن‌ها استفاده کرد. هدایت هیدرولیکی جز یکی از این پارامتر‌های ضروری است. دشت نهاوند واقع در غرب ایران یکی از دشت‌های مهم جهت استفاده شرب و کشاورزی می‌باشد که دارای سازندهای آهکی و کارستی است. در این پژوهش از 5 سونداژ ژئوالکتریکی به‌منظور بررسی و تخمین مقادیر هدایت هیدرولیکی 5 چشمه کارستیکی دشت نهاوند استان همدان استفاده شد. سونداژها در بالادست هر چشمه اندازه‌گیری شد. تفسیر کمی داده‌های ژئوالکتریک با استفاده از نرم‌افزار IPI2win صورت گرفت. نتایج نهایی نشان داد مقاومت ویژه ظاهری چشمه‌های فاماسب، فارسبان، ، قلعه باروداب، گیان و گنبدکبود به ترتیب معادل 3/82، 9/81، 55/113، 85 و 15/150 اهم متر است. بیشترین مقدار هدایت هیدرولیکی با استفاده از روابط مورد بررسی در چشمه گیان 40/26 متر بر روز و در مقابل کمترین مقدار این پارامتر در چشمه قلعه باروداب معادل 62/4 متر بر روز تخمین زده شد که همسو با مقدار تخلخل (74/26 درصد) می‌باشد که در بین 5 چشمه مورد بررسی کمترین مقدار تخلخل و هدایت هیدرولیکی را دارد. روش ژئوالکتریک یکی از مؤثرترین روش‌ها در تعیین و تشخیص لایه‌های زیرسطحی است. از این نتایج به‌منظور مدیریت بهتر منابع آب منطقه می‌توان بهره گرفت