شناسایی و وزن‌دهی چالش‌های تحقیق ‌و‌ توسعه باز در حوزه فناورهای نوظهور (مطالعه موردی: فناوری نانو در ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت تکنولوژی، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد تهران‌جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 عضو هیئت علمی، دانشگاه مالک‌اشتر، تهران، ایران. استاد مدعو، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، ایران.

3 عضو هیئت علمی گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22104/jtdm.2023.5294.2908
چکیده

فناوری‌های نوظهور، عرصه‌ای بکر برای جهش علمی و اقتصادی بوده و به­ سبب ویژگی‌های آن، نیازمند همکاری با مجموعه‌های داخلی و خارجی است. یکی از راهکارهای مناسب جهت اکتساب این نوع فناوری‌ها، استفاده از رویکرد تحقیق و توسعه باز بوده که لازمه اثربخشی و کارایی این روش، شناسایی چالش‌های اجرایی و مدیریت قبل از وقوع و داشتن سناریو مقابله با آن است. پژوهش حاضر باهدف شناسایی و وزن‌دهی چالش‌های فراروی رویکرد تحقیق و توسعه باز جهت اکتساب فناوری نوظهور حوزه نانو در ایران انجام شده است. با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای 29 چالش از منابع داخلی و خارجی استخراج شد که در طی سه مرحله نظرسنجی خبرگان حوزه نانو که با روش دلفی فازی انجام گرفت، 25 چالش در سه مقوله (داخلی، خارجی، تلفیقی) انتخاب و با روش آنتروپی شانون وزن‌دهی شدند. جهت صحت ­سنجی چالش‌ها، مقایسه‌ای با شش پژوهش مرتبط انجام و راهکارهای بهبود پیشنهاد شد. یافته‌ها نمایان‌گر پُر­اهمیت­ بودن چالش «عدم حفاظت از مالکیت فکری» و شناسایی چهار چالش «حفظ تعادل بین همکاری تحقیق و توسعه داخلی و خارجی»، «ناتوانی در کنترل»، «عدم همگرایی تحقیقات» و «ناهمسویی راهبرد» است که کمتر پژوهشی به آنها پرداخته است.