ارزیابی عملکرد و بهره‌وری مصرف آب در لوبیا معمولی و چشم بلبلی در شرایط مدیریت آبیاری و کود نیتروژن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران،

3 استاد دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات تهران؛ دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی؛ گروه مهندسی آب؛ تهران؛ ایران.

4 گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، لاهیجان

doi
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی مدیریت آبیاری و بهره‌وری مصرف آب در لوبیای معمولی و چشم‌بلبلی در آستانه اشرفیه در سال‌های 1395و 1396 انجام شد. پژوهش حاضر به صورت اسپلیت پلات و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در 3 تکرار انجام گرفت. تیمارهای اصلی شامل آبیاری 40، 60، 80 و 100 درصد نیاز آبی گیاه و تیمار فرعی شامل بدون کود و 30 ،60 و90 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در دو رقم لوبیا معمولی و چشم بلبلی بود. نتایج تحقیق نشان داد که اثر آبیاری در هر دو رقم بر عملکرد بیولوژیک، غلاف و دانه، در سطح 1 درصد، و اثر کود نیتروژن در سطح 1 درصد بر عملکرد بیولوژیک، و در سطح 5 درصد بر عملکرد دانه معنی‌دار بود. اثر متقابل آبیاری و کود در سطح 1 درصد بر بهره‌وری مصرف آب در عملکرد بیولوژیک، غلاف و دانه معنی‌دار بود. در طی سال‌های پژوهش، بیشترین مقدار عملکرد دانه در اثر آبیاری بر ارقام در سال‌های زراعی 95 و 96، در شرایط 100 درصد نیازآبی در رقم لوبیا چشم‌بلبلی به ترتیب 1137 و 1183 کیلوگرم در هکتار، و در رقم لوبیای معمولی به ترتیب 2400 و 2512 کیلوگرم در هکتار بود. بیشینه مقدار عملکرد دانه در اثر کود نیتروژن بر ارقام در سال‌های زراعی 95 و 96، در سطوح کودی 30 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در رقم لوبیا چشم‌بلبلی به ترتیب 949 و 953 کیلوگرم در هکتار، و در رقم لوبیای معمولی به ترتیب 1436 و 1509 کیلوگرم در هکتار بود. بیشترین مقدار عملکرد دانه در سال‌زراعی 95 و 96 در شرایط 100 درصد نیاز آبی و سطوح کودی 30 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در رقم چشم‌بلبلی به ترتیب 1580 و 1643 کیلوگرم در هکتار، و بیشینه مقدار عملکرد دانه در سال‌زراعی 95 و 96 در شرایط 100 درصد نیاز آبی و سطوح کودی 60 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در رقم لوبیا معمولی به ترتیب 3486 و 3646 کیلوگرم در هکتار بود. بیشترین مقدار بهره‌وری مصرف آب در دانه در سال زراعی 95 و 96 در شرایط 100 درصد نیاز آبی و سطوح کودی 30 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در رقم چشم‌بلبلی به ترتیب 35/0 و 33/0 کیلوگرم در مترمکعب، و بیشینه مقدار بهره‌وری مصرف آب در دانه در سال زراعی 95 و 96 در شرایط 100 درصد نیاز آبی و سطوح کودی 60 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در رقم لوبیا معمولی به ترتیب 70/0 و 69/0 کیلوگرم در مترمکعب بود.