فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر و تحولات عظیم اجتماعی، اقتصادی و سیاسی که طی سده اخیر در ایران رخ داده، تأثیرات عمیقی بر فرهنگ و سبک زندگی خانوادههای ایرانی گذاردهاست. بررسی نامها یکی از ابزارهای کارا برای شناسایی این تحولات در دورههای مختلف تاریخی است توجه به اهمیت نام‌گذاری در تمام عرصههای زندگی فرد و اجتماع، پژوهش و بررسی دقیق درمورد آن را ضروری مینماید. وجود تحقیقات متعدد در این باب، بیانگر آن است که محققین به اهمیت موضوع واقف بودهاند اما کثرت این پژوهشها لازم مینماید، نتایج ارائه شده در این تحقیقات، گردآوری، تلخیص و مورد جمع‌بندی و ارزیابی قرار گیرد بر همین اساس پژوهش حاضر با بهکارگیری روش مطالعه مرور نظاممند، به بررسی سیر تحولات نام‌گذاری کودکان در ایران و عوامل جامعه شناختی مرتبط با آن در بازه زمانی ۱۳۷۰ تا 1401 پرداختهاست. نتایج این پژوهش نشان داد به‌طور کلی در گذشته گرایشات و نامهای مذهبی بر فرهنگ عمومی حاکم بوده است اما با آغاز برنامههای نوسازی و افزایش شهرنشینی، نامهای ملی با اقبال مواجه شدند اما در سال‌های اول انقلاب این روند معکوس شد. در دو دهه اخیر نام‌هایی با هویت ملّی و مذهبی، روندی کاهشی داشته و گرایش به نام‌های قومی و فراملّی، سیری افزایشی داشته است. افزایش نام‌های فراملّی و بدیع، حاکی از آن است که گرایش به سنّت‌زدایی و در نتیجه فردگرایی افزایش یافتهاست و افزون بر این، مجموعههای تلویزیونی و ماهوارهای، تأثیر قابل توجهی در انتخاب یا عدم انتخاب اسامی برای فرزندان داشته‌اند همچنین ترکیب نامهای مذهبی با امیر، بیشترین فراوانی را در 20 سال گذشته داشته و امیرحسین و امیرمحمد دو نامی هستند که جزء 10 رتبه اول در نام‌گذاری را دارا هستند برعکس نامهایی که با کلمه «غلام» و «عبد» ساختهشدهاند کاهش بسیار زیادی را نشانمیدهند یکی از دلایل محتمل آن است که در یک فرهنگ فرزند سالار، نام امیر متناسبتر از نام غلام برای فرزندان است .