واکاوی پوشاک بانوان ترکمن در تحلیل خود و دیگری از منظر یوری لوتمان
نویسندگان
1 استاد، گروه پژوهش هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 استاد، گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، یزد، ایران
3 استادیار، گروه گرافیک، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر، آذربایجان شرقی، ایران.
4 دانشجوی پژوهش هنر، گروه پژوهش هنر، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران
doi
چکیده
استان گلستان بهعلت وجود اقوام متعدد، دارای بار فرهنگیِ غنی میباشد. زنان کارآفرین ترکمن، از طریق تولید هنرشان مانند بافت پارچههای دستباف، تولید فرش، دوخت سوزندوزی، ساخت زیورآلات سنتی و دستساز در کشورهایی از جمله چین، ترکیه، آلمان، ایتالیا در نمایشگاهها شرکت کرده و همین حضور گسترده و مداوم، منجر به تغییر بخش مهمی از پوشاک آنها شده است. هدف از این پژوهش یافتن پاسخ به این پرسش است که از منظر نشانهشناسی فرهنگی، بازنمایی فرهنگ «خود» و فرهنگ «دیگری» در نظام پوشاک زنان ترکمن چگونه است؟ روش پژوهش کیفی توصیفی- تحلیلی است و در تجزیه اطلاعات از رویکرد نشانه-شناسی یوری لوتمان استفاده شده است. نظام نشانهای تلاش دارد تا با تحلیل خود و دیگری عناصر تغییرپذیری و اصلاح زندگی از عشیرهای به شهرنشینی را در دنیای مدرن بررسی و مطالعه نماید. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد میباشد که تحولات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی، به عنوان محرک اصلی جریان تحولات پوشاک در بین ترکمنها نقش بسیار موثری را ایفا نموده است. داد و ستد، تکنولوژی، شبکههای اجتماعی و گسترش شهرنشینی از عوامل مهم قدرت فرهنگی هستند. که منجر به ایجاد زمینه ورود «دیگری فرهنگی» و بسترساز تحول فرهنگی بوده و در نهایت باعث تغییر رمزگانهای فرهنگ اقوام گشته و به تبع آن نظام پوشاک را نیز متحول کرده است. در نهایت طبقه فرادست نسبت به طبقه فرودست تغییر از درون را بهعلت تغییر سبک زندگی راحتتر پذیرفتهاند.