واکاوی چالشهای هویتی خانواده ایرانی درحال گذار و ارائه راهکارهای قرآنی
doi
چکیده
چکیدهاین پژوهش با رویکرد تفسیرگرایانه به واکاوی چالشهای هویتی خانواده درحال گذار ایرانی و ارائه راهکارهای قرآنی میپردازد. با انجام مصاحبههای اکتشافی برمبنای نمونهگیری هدفمند و اصل اشباع نظری با 50 زن جوان شهر قم، و بهره گیری از تکنیک تحلیل گفتمان چالشهای خانواده در حال گذار شناسایی و بر مبنای تکنیک تحلیل محتوای کیفی استقرایی راه کارهای قرآنی ارائه شده است. چارچوب مفهومی در بخش اول جامعه شناسی تفسیری با تاکید بر نظریه هویت اجتماعی تاجفل و ترنر، و در بخش دوم تفاسیر قران کریم بوده است.طبق یافته ها ؛ خانواده "درحال گذار" در تقابل خانواده سنتی و مدرن در ساختار و روابط اعضا، کارکردها و حل مسائل خانواده دارای چالشهای هویتی چون کشاکش بین فردگرایی و جمعگرایی، پدرسالاری و مادرسالاری، و سنت و تجدد است. در مواجه با این چالشها خانواده قرآنی دارای به عنوان الگوی مطلوب شامل اصولی چون؛ عدالت جنسیتی، کرامت انسانی و محوریت دین، تناسب حق و تکلیف، استقلال اقتصادی زنان، تکریم نقشهای خانوادگی و اصالت جمع در عین اصالت فرد، سکون و مودت و حفظ کیان خانواده است. این اصول در ساختار و روابط اعضای خانواده، کارکردها و پیشگیری از مسائل خانواده رابطهای دوسویه و درهمتنیده دارند؛ بنحوی که رعایت آنها در ساختار و روابط اعضا به تحقق مطلوب کارکردها و به تبع آن به پیشگیری از مسائل خانواده منجر میشود.