چارچوب خط مشی مالکیت فکری در پروژه های تحقیق و توسعه مشارکتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران.

2 عضو هیئت علمی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبا,ئی، تهران.

3 گروه سیاست علم ، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران.

4 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

5 عضو هیئت علمی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

doi
10.22104/jtdm.2022.4913.2794
چکیده

گسترش مشارکت‌های پژوهشی میان صنعت، دولت و دانشگاه، به دلیل وجود مشارکت‌کنندگانی با ماهیت، منافع و انگیزه‌های متنوع، موجب بروز چالش‌هایی در حوزه مالکیت‌‌فکری شده‌است. بویژه زمانی که از منابع مالی دولتی استفاده شود، وجود چارچوبی برای خط‌مشی مالکیت‌فکری از اهمیت مضاعفی برخوردار می‌شود. در این تحقیق تلاش شده‌است با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد با رویکرد ظاهرشونده، چارچوبی برای خط‌مشی مالکیت‌فکری در پروژه‌های تحقیق و توسعه مشارکتی، ارائه شود. برای این منظور، به بررسی منابع علمی مرتبط و مصاحبه با خبرگان دارای دانش و تجربه کافی، تا حصول اشباع نظری پرداخته و چارچوب مورد نظر استخراج شد. چارچوب ارائه‌شده دارای چهار بعد اصلی "عوامل زمینه‌ای"، "اهداف و پیامدهای مورد انتظار"، "فرآیند" و "محتوای خط‌مشی" ،13 مؤلفه و 42 جزء است. بر اساس نتایج حاصل‌شده، برای اتخاذ خط‌مشی مناسب دارایی‌های فکری پژوهش‌های مشارکتی، باید ویژگی‌‌ها و شرایط پروژه و ذینفعان آن -به عنوان عوامل زمینه‌ای- و پیامدهای مورد انتظار در کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت، مورد بررسی دقیق قرارگیرند. با توجه به ویژگی‌ها و ماهیت پروژه و ذینفعان آن، پیامدهای متفاوتی از خط‌مشی مالکیت‌فکری انتظار می‌رود. همچنین تدوین، اجرا و ارزیابی این خط‌مشی، تحت تأثیر عوامل زمینه‌ای و پیامدهای مورد انتظار آن قرار داشته و می‌توانند بر محتوای خط‌مشی نیز تأثیر بگذارند.