فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آلودگی منابع آب زیرزمینی، یکی از مهمترین خطراتی است که اکوسیستم‌های طبیعی و سلامت انسان را تهدید می‌کند. از این رو بررسی کیفیت آب‌های زیرزمینی به‌دلیل تأمین بخش عمده‌ای از مصارف کشاورزی و شرب، از اهمیت خاصی برخوردار است و می‌تواند به مدیریت صحیح استفاده از منابع آبی کمک نماید. یکی از عوامل آلایندگی آب‌های زیرزمینی، فلزات سنگین بویژه آرسنیک است که مقادیر بیش ازحد آن باعث ایجاد مشکلات متعددی از قبیل بیماری‌های مختلف می‌شود. آلودگی منابع آب زیرزمینی به آرسنیک در بیشتر نقاط جهان و ایران، به ویژه در استان کرمان گزارش شده است. در تحقیق حاضر، به بررسی توزیع مکانی و تغییرات زمانی آرسنیک در منابع آب زیرزمینی دشت سیرجان، واقع در استان کرمان پرداخته شده است. برای این منظور نمونه‌برداری از 22 منبع آب زیرزمینی (چاه‌های کشاورزی، شرب و قنات)، با توزیع مکانی مناسب در دشت به صورت فصلی (از زمستان 94 تا بهار96)، صورت گرفت و میزان آرسنیک موجود در منابع آب اندازه‌گیری شد. بررسی توزیع مکانی نشان داد که غلظت آرسنیک در نمونه‌های آب زیرزمینی ازμg/l 1 تا μg/l 200 متغیر می‌باشد. بیشترین مقدار غلظت آرسنیک در شمال شرق دشت و قسمت‌هایی از نواحی مرکزی وجود دارد و به سمت شمال و جنوب دشت، روندی کاهشی دارد. با بررسی‌های انجام گرفته مشخص شد که 68% از آب‌های موجود دشت برای شرب از نظر استاندارد (ppb10)، مناسب نمی‌باشند. همچنین نتایج حاصل از نمونه‌برداری فصلی و بررسی تراز آب چاه‌های پیزومتری، نشان داد که با افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی و کاهش تراز سطح آب، با گذشت زمان غلظت آرسنیک افزایش یافته است و می‌توان نتیجه‌گیری کرد که در صورت ادامه اضافه برداشت از آب‌های زیرزمینی و کاهش بیشتر سطح آب زیرزمینی، پتانسیل افزایش غلظت آرسنیک وجود دارد.