ساخت و اعتبارسنجی الگوی رفاه ذهنی خانواده

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد، جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد، جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف مقاله حاضر ساخت و اعتبارسنجی الگوی رفاه ذهنی خانواده‌ بود. روش تحقیق ترکیبی، شامل دو مرحله کیفی و کمّی بود. جامعه آماری در مرحله کیفی شامل خبرگان در حوزه‌ی خانواده و رفاه اجتماعی شهر تهران در سال1401 و در مرحله کمّی شامل اساتید جامعه‌شناسی خانواده دانشگاه‌های شهر تهران در سال 1402 بود. حجم نمونه در مرحله کیفی 15 نفر تا رسیدن به اشباع نظری به روش گلوله‌برفی و در مرحله کمّی 100 نفر به روش تصادفی در دسترس بود. برای گردآوری داده‌های بخش کیفی از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و برای بخش کمّی از پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته استفاده شد. جهت سنجش اعتبار پرسشنامه‌‌ بخش کیفی از اعتبار درونی و برای سنجش پایایی از پایایی بازآزمون و جهت سنجش اعتبار پرسشنامه‌‌ بخش کمّی از اعتبار محتوایی و سازه‌ای و برای پایایی از آلفای کرون‌باخ استفاده شد. برای تحلیل داده‌های کیفی از روش «تحلیل‌مضمون» و برای تحلیل داده‌های کمّی از «تحلیل عاملی اکتشافی» استفاده شد. یافته‌ها در بخش کیفی از بین236 کد اولیه، 70 کد طبقه بندی شده، 14 مضمون فرعی و 4 مضمون اصلی برای رفاه ذهنی شامل: 1- احساس نشاط و شادی فردی 2- احساس نشاط و شادی جمعی 3- کیفیت زندگی ذهنی فردی 4- کیفیت زندگی ذهنی جمعی شناسایی و الگوی مورد نظر طراحی شد. در بخش کمّی نیز اعتبار سازه‌ای و عامل‌بندی گویه‌های عوامل شناسایی شده با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی انجام و در نهایت الگوی رفاه ذهنی خانواده‌ اعتبارسنجی و تایید شد.