مدل سازی جریان دانش در فرارسی کشورها در حوزه فناوری های خورشیدی با استفاده از فراداده های پتنت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، سیاست‌گذاری علم و فناوری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

2 عضو هیئت علمی، پژوهشکده سیاستگذاری شریف، دانشگاه صنعتی شریف، تهران.

doi
10.22104/jtdm.2021.1140
چکیده

فرارسی فناورانه در سال های اخیر به موضوع مهم در مطالعات مرتبط با توسعه فناوری تبدیل شده‌است. فصل مشترک همه پژوهش‌ها اینست که فرارسی فناورانه ارتباط مستقیم با دانش و جریان آن و ایجاد ظرفیت و انباشت توانمندی‌های فناورانه دارد اما موضوع قابل توجه این است که در بیشتر پژوهش‌ها، دوگانه‌ دانش خارجی-دانش بومی وجود دارد و مطالعاتی که به بررسی نقش همزمان و مکمل این دو نوع دانش در فرارسی پرداخته‌باشند، محدود است. در این پژوهش نقش جریان دانش در فرارسی حوزه فناوری‌های خورشیدی بدلیل اهمیت راهبردی این انرژی و همچنین ماهیت خطی بودن نوآوری در آن، بررسی شد. این پژوهش از نوع فن‌سنجی و بااستفاده از تحلیل استنادی و برروی فراداده‌های پایگاه پتنت دِرونت (1980 تا 2017) انجام‌شد. نتایج نشان‌داد که کشورهای موفق در ابتدا با استفاده از دانش خارجی، توانستند ظرفیت جذب خود را بالا ببرند. سپس این کشورها بیشتر به دانش درونی خود متکی و در نهایت علاوه بر تامین دانش برای خود، به منبع دانش فناورانه برای سایر کشورها تبدیل شدند. همچنین کشورهای موفق‌ توانستند در مسیر فرارسی علاوه بر اکتساب دانش خارجی، آنرا توسعه داده و دانشی خلق‌کنند که مورد استفاده روزافزون سایر کشورها قرار گرفته و بدین‌ترتیب نقش واسطِ اصلی اشاعه دانش را پیداکنند.