چالش‌های توسعۀ فناوری در حفاظت از میراث معماری ایرانی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران.

2 عضو هیئت علمی، گروه عمران، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 دانش‌آموخته دکتری معماری، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز.

4 عضو هیئت علمی، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز.

doi
10.22104/jtdm.2022.4356.2588
چکیده

در بهره‌گیری از علوم و فنون نوین در حفاظت از میراث معماری، مقایسۀ وضعیت ایران با کشورهای توسعه‌یافته، بیانگر فاصلۀ چشمگیری است و با وجود پیشرفت‌های نسبی در دهه‌های اخیر در کشور در این زمینه، هنوز سطح فناوریِ حفاظت معماری، در برزخی بین سنت و صنعت، واقع است. لذا مسألۀ پژوهش، عدم بهره‌گیری موفق از فناوری نوین در حفاظت از میراث معماری ایرانی است. هدف پژوهش حاضر، تبیین ریشه‌های این توسعه‌نیافتگی و جستجوی راهکاری جهت ارتقاء وضعیت موجود است. در این مقاله که از نوع کیفی بوده و عمدتاً بر اساس تحلیل مصاحبه‌ها انجام گرفته، در بررسی‌های مرحلۀ نخست دانسته شد که ضعف هر ردۀ مدیریتی، در تشدید مشکلات ردۀ بالاتر، تأثیرگذار است؛ که این فرآیند به صورت سلسله‌مراتبی، انگیزۀ مدیران بالادست برای حمایت از توانایی‌های درونی را سلب نموده و منجر به وابستگی کشور به جوامع ابداع‌گر فناوری شده است. در مرحلۀ بعد، دانسته شد که تضعیف مشکلات به صورت سلسله‌مراتبی از ریشه‌ای‌ترین ردۀ مدیریتی، نهایتاً زمینۀ حمایت مدیران بالادست از توانایی‌های درونی را فراهم می‌آورد. این حمایت، منجر به پیشرفت فناوری حفاظت کشور شده؛ لذا این امر، در عصری که رشد فناورانه مهم‌ترین شاخصۀ قدرتمندی در روابط بین جوامع است، سبب تضعیف استعمار در این عرصه خواهد شد.