فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: با وجود رشد روزافزون کلان‌داده، بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی در استفاده مؤثر از آن برای تقویت نوآوری و بهبود عملکرد با محدودیت‌های جدی مواجه‌اند. استمرار این وضعیت می‌تواند با کاهش تجاری‌سازی محصولات، جایگاه رقابتی آن‌ها را بیش از پیش تضعیف نماید. لذا این پژوهش با تبیین نقش میانجی قابلیت نوآوری، نوآوری فرایند کسب‌وکار و مزیت رقابتی، به بررسی تأثیر قابلیت‌های مدیریت دانش کلان‌داده بر عملکرد این کسب‌وکارها پرداخته است.روش پژوهش: این پژوهش پارادایمی اثبات‌گرا، رویکردی قیاسی و هدفی کاربردی دارد و از نظر ماهیت و روش توصیفی-پیمایشی می‌‌باشد. جامعه آماری 5048 شرکت‌ دانش‌بنیان استان تهران بودند. حجم نمونه با نرم‌افزار G-Power 3 ۳۱۳ شرکت تعیین شد. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌ استاندارد به روش تصادفی ساده طی یک پیمایش آنلاین جمع‌آوری شد. روایی از طریق روایی صوری و روایی سازه و پایایی از طریق آلفای کرونباخ (با ضریب 826/0)، پایایی ترکیبی (با ضریب 890/0) و پایایی همگون (با ضریب 865/0) تأیید شد. داده‌ها نیز با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار SmartPLS 3 تحلیل شد.یافته‌ها: تأثیر قابلیت‌های مدیریت دانش کلان‌داده به ترتیب با ضریب مسیر 329/0، 239/0، 425/0 و آماره تی 699/4، 010/3 و 749/6 در سطح اطمینان 99 درصد بر قابلیت نوآوری، نوآوری فرایند کسب‌وکار و مزیت رقابتی معنادار شد، اما تأثیر مستقیم این متغیر با ضریب مسیر 052/0 و آماره تی 985/0 بر عملکرد کسب‌وکار رد شد. تأثیر قابلیت نوآوری به ترتیب با ضریب مسیر 536/0، 443/0، 299/0 و آماره تی 632/9، 562/7 و 514/3 در سطح اطمینان 99 درصد بر نوآوری فرایند کسب‌وکار، مزیت رقابتی و عملکرد کسب‌وکار و تأثیر نوآوری فرایند کسب‌وکار به ترتیب با ضریب مسیر 165/0، 146/0 و آماره تی 360/2 و 071/2 در سطح اطمینان 95 درصد بر مزیت رقابتی و عملکرد کسب‌وکار تأیید گردید. به‌علاوه، تأثیر مثبت مزیت رقابتی بر عملکرد کسب‌وکار با ضریب مسیر 342/0 و آماره تی 517/5 در سطح اطمینان 99 درصد معنادار شد. در نهایت، نقش میانجی قابلیت نوآوری و نوآوری فرایند کسب‌وکار به ترتیب با ضریب مسیر 098/0، 035/0 و آماره تی 812/1 و 794/0 رد اما نقش میانجی مزیت رقابتی با ضریب مسیر 145/0 و آماره تی 013/2 در سطح اطمینان 95 درصد تأیید شد.نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر نشان داد که قابلیت‌های مدیریت دانش کلان‌داده به ‌طور غیر مستقیم از طریق قابلیت نوآوری، نوآوری فرایند کسب‌وکار و مزیت رقابتی، عملکرد کسب‌وکارهای دانش‌بنیان را ارتقا می‌دهد. این یافته‌ها اهمیت تقویت قابلیت‌های نوآوری و بهینه‌سازی فرایندهای کسب‌وکار در بهره‌گیری اثربخش از کلان‌داده و حفظ جایگاه رقابتی شرکت‌های دانش‌بنیان را برجسته می‌کند.اصالت/ارزش: این پژوهش برای نخستین بار با بررسی تأثیر قابلیت‌های مدیریت دانش کلان‌داده بر عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی، شواهد تجربی منحصر به فردی از این شرکت‌ها ارائه داد که ضمن پر نمودن شکاف‌های موجود در ادبیات نظری و عملی، بینش نوینی از پویایی نوآوری و رقابت فراهم می‌آورد.