مسیر توسعه توانمندی فناورانه بنگاه‌های متأخر در فرآیند فرارسی: مرور نظام‌مند پیشینه با روش فراترکیب

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران.

2 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

3 دانش‌آموخته دکتری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

doi
10.22104/jtdm.2021.4032.2429
چکیده

پژوهش حاضر نحوه انباشت توانمندی‌ فناورانه بنگاه‌های متأخر را در فرایند فرارسی کشورهای در‌حال‌توسعه موردبررسی قرار می­دهد. بررسی پیشینه نشان می‌دهد که چارچوب جامع و یکپارچه‌ای برای شناسایی توانمندی‌ها و زیرتوانمندی‌های فناورانه مرتبط با مراحل مختلف فرآیند فرارسی وجود ندارد. براین‌اساس مطالعه حاضر در راستای پُرکردن این شکاف پژوهشی انجام شده است و سهم دانش‌افزایی اصلی آن، شناسایی توانمندی‌های فناورانه اختصاصی در هریک از مراحل فرارسی می‌باشد. دراین‌راستا با مقایسه و ترکیب یافته ­های مقالات منتشرشده طی سال‌های 1980 تا 2018 میلادی و از طریق به‌کارگیری روش فراترکیب، تلاش شده است تا به این سؤال محوری پاسخ داده شود که «توانمندی‌های فناورانه موردنیاز در هر مرحله از فرآیند فرارسی کدامند؟». جمع‌بندی تعاریف مختلف از توانمندی فناورانه، معرفی ارکان اصلی مفهوم‌سازی توانمندی فناورانه، گردآوری گونه‌شناسی‌های مختلف توانمندی فناورانه، مقایسه گام بندی‌های گوناگون فرآیند فرارسی، استخراج ساختار سلسله‌مراتبی توانمندی‌های فناورانه و تعیین توانمندی‌های فناورانه مرتبط با هر مرحله از مراحل فرارسی از دستاوردهای اصلی پژوهش حاضر به شمار می­روند. براین‌اساس با درنظرگرفتن شرایط زمینه‌ای، مدیران می‌توانند از چارچوب پیشنهادی در این پژوهش برای بهبود توانمندی‌های فناورانه بنگاه ­های اقتصادی و سازمان ­ها استفاده نمایند.