شناسایی سازوکارهای اثرگذاری توانمندی‌های سطح بالاتر برای ایجاد یا ارتقا توانمندی‌های فناورانه بنگاه دیرآمد در مسیر فرارسی فناورانه: مطالعه موردی یک بنگاه خودروسازی ایرانی

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

2 عضو هیئت علمی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

3 دانشجوی دکتری سیاستگذاری علم و فناوری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

4 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

5 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

doi
10.22104/jtdm.2021.4629.2713
چکیده

بنگاه­ های دیرآمد به ­لحاظ فناوری شکاف قابل‌توجهی با رقبای بین­ المللی خود دارند. این بنگاه­ ها برای پُرکردن شکاف فناورانه مذکور، ناگزیر از پیمودن مسیر فرارسی فناورانه هستند. برای پیمودن این مسیر، بنگاه دیرآمد نیاز دارد در هر­یک از مراحل فرارسی، توانمندی جدیدی کسب کرده و یا توانمندی‌های موجود خود را ارتقا دهد. پیشینه تحقیقاتی موجود، توانمندی‌های سطح بالاتر یا پویا را عامل ایجاد و ارتقا توانمندی‌های بنگاه در چهار مرحله درک ضرورت تغییر، یادگیری، یکپارچه­ سازی و هماهنگ ­سازی معرفی می­کند. در هر مرحله سازوکارهایی باید به ­کار گرفته شود که در تحقیقات پیشین مغفول مانده است. پژوهش حاضر قصد دارد از طریق انجام یک مطالعه موردی در صنعت خودروی کشور (شرکت ایران‌خودرو)، این سازوکار­ها را به ­تفکیک مراحل برای طی مسیر از تقلید صرف به تقلید خلاقانه شناسایی کند. برای این کار از ابزار مصاحبه ­های نیمه ­ساختاریافته و روش تحلیل مضمون استفاده شد و 11 توانمندی فناورانه و 20 سازوکار برای ارتقای توانمندی در طول مسیر استخراج شدند. از میان آنها 4 سازوکار در مرحله درک ضرورت تغییر، 8 سازوکار در مرحله یادگیری، 3 سازوکار در مرحله یکپارچه‌سازی و 5 سازوکار در مرحله هماهنگ‌سازی قرار داشت. نتایج نهایی به‌صورت مدلی مفهومی ترسیم و توسط پنل خبرگان تأیید شد..