عوامل مؤثر بر ناکامی فرارسی فناورانه در زنجیره ارزش فولاد ایران
نویسندگان
1 دکترای سیاستگذاری علم و فناوری، دانشگاه مازندران
2 عضو هیئت علمی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر.
3 عضو هیئت علمی، دانشگاه مالک اشتر، تهران.
4 مدیر پژوهش، مرکز هوشمندی و رصدخانه فناوری و نوآوری صنایع معدنی، تهران.
doi
10.22104/jtdm.2021.4796.2768چکیده
در این پژوهش، با تحلیل و بررسی وضعیت فناورانه موجود صنعت فولاد ایران، به بررسی عوامل مؤثر بر ناکامی فرارسی فناورانه در زنجیره ارزش فولاد ایران پرداخته و راهکارهای سیاستی مناسب به منظور توسعه این صنعت ارائه شده است. به این منظور، از روش تحقیق کیفی استفاده شده است. جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با 21 نفر از خبرگان صنعت فولاد ایران و روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. سپس، مهمترین و مؤثرترین عوامل در گروه کانونی برگزارشده با 5 تن از خبرگان فولاد ایران انتخاب، مورد بحثو بررسی قرار گرفت و راهکارهای سیاستی ارائه گردید. یافته ها نشان دادند که مهمترین عوامل ایجادکننده شکاف فناوری شامل 5 عامل اصلی و 16 زیرعامل در سه سطح تحلیل ملی، بخشی و بنگاهی میباشند. مهمترین زیرعامل ها با نظر گروه کانونی، ضعف در تحقیق و توسعه، محدودیتهای بین المللی، بوروکراسی های پیچیده و زمان بر در دریافت حمایتها، ضعف تعامل سازنده میان بازیگران، تسلط برخی نهادها و واحدها بر زنجیره فولاد بهمنظور ارائه پیشنهادها انتخاب شدند. از مهمترین پیشنهادهای مطرح شده به منظور غلبه بر عوامل مؤثر بر شکست فرارسی در این صنعت، میتوان به سرمایهگذاری بر روی فناوریهای پایدار با قیمت گذاری مناسب بر انرژی، تامین و هماهنگ سازی و مدیریت منابع به منظور حذف انحصارگری برخی نهادهای تامین کننده و ارتقای رابطه تامین کننده–تولیدکننده، ایجاد نهاد متولی و واسطه و ایجاد مراکز تربیت نیروی ماهر با دانش فناورانه و تزریق در بخش های مختلف صنعت و همچنین بهره گیری از ایرانیان تحصیل کرده در خارج اشاره کرد.