تدوین چارچوب مفهومی قابلیت های پویای سازمانی با بهره‌گیری از رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

2 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

3 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

4 دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

doi
10.22104/jtdm.2021.4609.2692
چکیده

در دهه ­های اخیر مفهوم قابلیت‌های پویای سازمانی و نقش آن در توسعه سازمان‌ها توجه بسیاری از صاحب‌نظران مدیریت را به­ خود جلب کرده است. نظر­به ­اینکه مطالعات پیشین این حوزه، از حیث رویکرد، روش، نقطه تمرکز و دستاورد، تفاوت­ های زیادی داشته و هریک از پژوهشگران از جنبه‌ای متفاوت به این مقوله نگریسته‌اند، لزوم یکپارچه‌سازی پژوهش‌های پیشین و ارائه یک چارچوب برای جمع­بندی دانش موجود از قابلیت­های پویای سازمانی و درک بهتر و جامع ­تر مفهوم مذکور ضروری به ­نظر می‌رسد. در این پژوهش با بررسی مقالات منتشرشده از سال 1997 تا 2020 با به‌کارگیری روش فراترکیب، یک چارچوب مفهومی به‌منظور جمع ­بندی دانش موجود از مفهوم قابلیت‌های پویای سازمانی ارائه شده است. براساس چارچوب مذکور، پیشران‌های قابلیت‌های پویا که شامل پویایی‌های محیطی، فرآیندهای سازمانی، منابع سازمانی و ویژگی‌های فردی و رفتاری مدیر است بر مؤلفه‌های قابلیت‌های پویا از جمله قابلیت درک فرصت‌ها، قابلیت تصاحب فرصت‌ها، قابلیت ایجاد یک قابلیت، قابلیت برقراری ارتباط، قابلیت انعطاف‌پذیری و قابلیت بازآرایی و نوسازی قابلیت‌ها تأثیر می‌گذارند و درنهایت منجر به بهبود عملکرد و کسب مزیت رقابتی برای سازمان‌ها می‌شوند.