فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: بشر از دیرباز به دنبال راه‌هایی برای حفظ، انتقال و بهره‌برداری از دانش بوده است. ظهور فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، اینترنت اشیا و متاورس، نحوه‌ی مدیریت، تبادل و خلق دانش را به طور بنیادین دگرگون کرده است. نسل چهارم مدیریت دانش، پاسخ مستقیمی به تحولات سریع و گسترده در دنیای دیجیتال است. با وجود این پیشرفت‌ها ادبیات علمی مدیریت دانش همچنان فاقد چارچوبی جامع برای تبیین نسل چهارم مدیریت دانش و ادغام آن با فناوری‌های نوظهور است. این پژوهش با تعریف مرز روشنی میان نسل‌های مدیریت دانش به ارائه مدلی نوین برای مدیریت دانش از طریق بازنگری مدل نوناکا و تاکوچی در عصر هوش مصنوعی عمومی می‌پردازد.روش پژوهش: این پژوهش کیفی با رویکرد مرور سیستماتیک ادبیات و بر اساس استانداردهای گزارش‌دهی PRISMA انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل مقالات منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ در پایگاه‌های علمی Scopus، Web of Science، SID، Noormags و Civilica بود. از میان ۱۵۵۰ منبع شناسایی‌شده، پس از نمونه‌گیری هدفمند و غربالگری سه‌مرحله‌ای (حذف ۱۰۰ مقاله تکراری، ۱۰۰ مقاله غیرمرتبط در مرحله اولیه، و ۱۱۰۰ مقاله در مرحله ثانویه با استفاده از ابزارهای ارزیابی کیفیت CASP و AMSTAR)، ۶۴ مقاله انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از فرم استاندارد استخراج و از طریق تحلیل مضمونی با نرم‌افزار NVivo و تحلیل کتاب‌سنجی با نرم‌افزار VOSviewer بررسی شدند. روایی پژوهش از طریق روش triangulation و پایایی آن با کدگذاری مستقل توسط دو پژوهشگر تأمین شد.یافته‌ها: نخست، هوش مصنوعی عمومی از طریق پردازش داده‌های غیرساختاریافته و کشف الگوهای پیچیده، خلق دانش سازمانی را تسهیل می‌کند؛ دوم، فناوری‌های نوظهور فرصت‌هایی نظیر ارتقای چابکی سازمانی و شخصی‌سازی یادگیری را فراهم می‌سازند، اما با چالش‌هایی از قبیل سوگیری‌های الگوریتمی، نگرانی‌های مرتبط با حریم خصوصی، و محدودیت‌های زیرساختی مواجه‌اند؛ سوم، بازنگری مدل نوناکا و تاکوچی نشان داد که هوش مصنوعی عمومی با شبیه‌سازی تعاملات انسانی و تحلیل پیشرفته داده‌ها، مراحل اجتماعی‌سازی، بیرونی‌سازی، ترکیب، و درونی‌سازی را به‌طور قابل‌توجهی بهبود می‌بخشد.نتیجه‌گیری: نسل چهارم مدیریت دانش با ادغام هوش مصنوعی عمومی و فناوری‌های مکمل، پارادایمی هوشمند و پویا ایجاد کرده که کارایی فرآیندهای دانشی را ارتقا داده و مزیت رقابتی پایدار فراهم می‌کند.اصالت/ارزش: این پژوهش نخستین مطالعه در سطح ملی است که با تمرکز بر هوش مصنوعی عمومی و فناوری‌های نوظهور، ضمن مرزبندی دقیق نسل‌های مدیریت دانش، به بازتعریف مدل نوناکاو تاکوچی در بستر نسل چهارم پرداخته و چارچوبی نوآورانه برای مدیریت دانش در عصر دیجیتال ارائه می‌دهد؛ امری که در ادبیات پژوهشی پیشین مغفول مانده است.