نقش حمایت عاطفی خانواده در کیفیت زندگی زناشویی (از منظر زنان)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی و مشاوره دانشکده غیرانتفاعی رفاه، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران
3 استادیار، گروه مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران
doi
چکیده
کیفیت زندگی زناشویی، برای افراد دارای اهمیت بسیاری است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی درک زنان از ماهیت حمایت عاطفی در خانواده و نقش و اهمیت آن در کیفیت زندگی زناشویی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش دادهبنیاد صورت گرفت. با توجه به اشباع نظری دادهها، نمونه مورد پژوهش شامل 16 نفر از زنان متاهل مناطق 9 و 10 شهر تهران بود که در دامنه سنی 20 تا 45 سال قرار داشتند. این افراد به روش نمونهگیری هدفمند و به شیوه در دسترس و دارا بودن ملاک ورود به تحقیق از جمله رضایت از زندگی زناشویی در سال 1400 انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه انریچ و مصاحبه اکتشافی نیمهساختاریافته، گرداوری و تنظیم شد. یافتههای تحقیق شامل 94 کد باز، 10 کد محوری و کد انتخابی "حمایتی-عاطفی خانواده".است. عوامل بسترساز شامل سرمایههای روانشناختی فردی مانند اقتدار و خویشتنداری، معناهای شخصی در ازدواج مانند معنای صمیمیت و معنای تحکیمبخشی در رابطه و پویاییهای بینفردی مانند تصمیمگیری مشترک و مدیریت حل تعارض بود. عوامل مداخلهگر شامل عوامل فرهنگی و اجتماعی مانند سبک زندگی حمایتگرانه بود که در حمایت عاطفی افراد در خانواده نقش داشتند. عواملی مانند دخالت اطرافیان و سبک زندگی متعصبانه، موانع موجود بر کاهش عملکرد عاطفی خانواده شناسایی شد. راهبردهای شناسایی شده شامل تعالیبخشی مانند تعالی خود و خانواده، آرامشبخشی مانند محبت کردن، مهارتیابی و زندگی آگاهانه مانند مهارت گفتگو و مهارت حل تعارض بود. این راهبردها موجب پیامدهای فردی مانند شادکامی، خودارزشمندی و امیدواری و پیامدهای بینفردی مانند احساس امنیت وخرسندی در رابطه بود. با توجه به یافته های پژوهش میتوان نتیجه گرفت که حمایت عاطفی در خانواده دارای پیامدهایی است که پیامد اولیه آن شامل افزایش انعطافپذیری و سازگاری در خانواده و پیامد ثانویه آن شامل افزایش کیفیت زندگی و کاهش عوامل گسست در خانواده است. این عوامل سلامت روان افراد و شکلگیری زندگی مطلوب خانوادگی و اجتماعی را به دنبال دارد و نیازمند توجه درمانگران و مشاوران برای افزایش سلامت و پیشبرد اهداف جامعه میباشد.