بررسی معناشناسی اخلاق نزد فارابی
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیات علمی موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی ره
2 پژوهشگر فلسفه اخلاق
doi
چکیده
معناشناسی اخلاق یکی از مباحث فلسفه اخلاق است که به بررسی و تحلیل معنایی مفاهیم و گزارههای اخلاقی میپردازد. معناشناسی متفاوت از لغتشناسی است زیرا معناشناسی اخلاق روی دیگر هستیشناسی اصطاحات اخلاقی است که سبب حل شدن بسیاری از معضلات فلسفه اخلاقی میشود. عمده مباحث مطرح در معناشناسی اخلاق، بررسی مفاهیم موضوع، محمول و مفاهیم مرتبط با اخلاق مانند کمال و سعادت است. این تحقیق قصد دارد با بررسی مفاهیم یادشده از منظر فارابی به نوآوریهای فارابی دست یازد. فارابی معنای خوب اخلاقی را رابطه متناسب میان فعل و نتیجه آن قلمداد میکند و با تبیین خوب مطلق، نسبیگرایی اخلاقی را رد کرده و واقعنمایی خوب اخلاقی را اثبات کرده است. وی حکمت به معنای خاص را فضیلتی برخاسته از درک انسانی میداند که برترین چیزها را بهواسطه برترین علمها درک میکند. منظور از برترین علم، علم دائمی است و علم به ذات که زوالناپذیر و حضوری است. فارابی به وسیله این حکمت، قرب الهی و نیاز انسان به خدا حتی در کسب کمال نهایی را تبیین میکند. وی با تعریف حکمت به شیوه جدید، نوع واقعیت اخلاقی و راه وصول به کمال نهایی در فلسفه اخلاق را تبیین کرده است.