شبیه‌سازی اثرات تغییر اقلیم با استفاده از مدل‌های گزارش ارزیابی پنجم تحت سناریوهای RCP بر منابع آبی حوضه‌ی آبریز سد سلمان فارسی

نویسندگان

1 علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد،‌ایران

2 علوم ومهندسی آب- دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد - ایران

3 علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
چکیده

این مطالعه با هدف ارزیابی اثرات بالقوه‌ی تغییر اقلیم بر منابع آبی حوضه‌ی آبریز سد سلمان فارسی با استفاده از ابزار ارزیابی آب و خاک(SWAT) انجام شد. داده‌های اقلیمی از سه مدل گردش عمومی GCM تحت دو سناریوی RCP2.6 و RCP8.5‌ در دوره‌ی زمانی آینده (2050-2020(‌ بعد از واسنجی مدل SWAT به آن وارد و تغییرات رواناب، آب آبی، جریان آب سبز و ذخیره‌ی آب سبز شبیه‌سازی شد و سپس با دوره‌ی پایه‌ی (2008-1978) مورد مقایسه قرار گرفت. کارآیی مدل در شبیه‌سازی پاسخ هیدرولوژیکی حوضه توسط معیار‌های ارزیابی عملکرد مدل در ایستگاه آب‌سنجی تنگ‌کارزین به عنوان خروجی حوضه، در دوره‌ی واسنجی (مقادیر NSE و R2‌ به‌ترتیب برابر 0.77 و 0.80) و صحت‌سنجی (مقادیر NSE و R2‌ به‌ترتیب برابر 0.57 و 0.67) تأیید می‌شود. نتایج پیش‌بینی مدل‌های اقلیمی حاکی از افزایش تکرار بارش‌های شدیدتر و کاهش وقایع بارش با شدت کم در دوره‌ی آینده نسبت به گذشته و همچنین افزایش دمای حداقل و حداکثر در حوضه می‌باشد. این تغییرات منجر به افزایش سالانه‌ی رواناب و آب آبی ناشی از افزایش وقایع حدی و پتانسیل سیل‌خیزی حوضه و همچنین افزایش جریان آب سبز ناشی از افزایش دما و بارش در دوره‌ی آینده می‌شود. یافته‌های این تحقیق می‌تواند برای مدیران و سیاستگذاران منابع آب جهت ارائه‌ی برنامه‌ها و راهکارهای مدیریتی در مواجه با تغییرات اقلیمی مفید باشد.