اثر شیب و دبی ورودی بر راندمان و یکنواختی توزیع آب در آبیاری جویچهای نیشکر
نویسندگان
1 موسسه تحقیقات و آموزش نیشکر، اهواز، ایران
2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی،دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
3 گروه آبیاری و زهکشی،دانشکده مهندسی علوم آب،دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران/موسسه تحقیقات و آموزش نیشکر
doi
چکیده
از میان روشهای آبیاری سطحی، آبیاری جویچهای متداولترین و سازگارترین روش برای توسعه کشاورزی مکانیزه محسوب میشود. در این روش آبیاری عموماً شیب طولی جویچهها یکنواخت و ثابت است و برای افزایش راندمان کاربرد و یکنواختی توزیع آب و کاهش رواناب و نفوذ عمقی روشهایی همچون آبیاری موجی و کاهش دبی به کار میرود که همگی نیازمند به کار بردن تجهیزات خاص در دوره بهرهبرداری است. بهمنظور بررسی اثرمتقابل شیب طولی و دبی ورودی در بافت خاک رسی سیلتی بر راندمان و یکنواختی توزیع آب آبیاری جویچهای نیشکر، آزمایشی به صورت کرتهای یک بار خردشده در قالب بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در تابستان سال 1396 در کشت و صنعت سلمان فارسی اجرا گردید. فاکتور اصلی شیب طولی در سه سطح 6/0، 4/0 و 2/0 در هزار (S0.2, S0.4, S0.6) و فاکتور فرعی دبی ورودی در سه سطح 5/2، 2 و 5/1 لیتر بر ثانیه (Q1.5, Q2, Q2.5) بود. نتایج نشان داد که اثرمتقابل دو فاکتور، در شاخص زمان پیشروی آب معنیدار شد و تیمار (Q2.5) در سطح سه شیب طولی حائز رتبه برتر است. در شاخص راندمان کاربرد آب اثرمتقابل معنیدار نشده است. در شاخص یکنواختی توزیع آب، اثر متقابل در دو فاکتور معنیدار شد. با افزایش دبی ورودی به (Q2.5) لیتر بر ثانیه در سه سطح شیب بالاترین یکنواختی توزیع آب بهطور متوسط به میزان 87 درصد بدست آمد، ولی در دیگر تیمارها، یکنواختی توزیع آب از حد قابلقبول بالاتر میباشد. در تیمار فاکتور اصلی شیب طولی (S0.6) و فاکتور فرعی دبی ورودی (Q1.5)، راندمان کاربرد و یکنواختی توزیع آب به ترتیب 85 و 82 درصد بهدست آمد که شیب طولی و دبی ورودی مذکور بدلیل دارا بودن راندمان و یکنواختی توزیع آب مطلوب در سیستم آبیاری جویچهای اراضی نیشکر جنوب اهواز، قابل توصیه میباشند.