شناسایی و تحلیل ابعاد توسعه کارآفرینی دیجیتال و ارائه مدلی برای آن در شرکت‌های دانش بنیان کوچک و متوسط

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.

3 عضو هیئت علمی، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.

doi
10.22104/jtdm.2021.4483.2640
چکیده

کارآفرینی دیجیتال، شیوه جدید کسب‌وکار است که زمینه را برای توسعه اقتصادی در کشورهای درحال‌توسعه فراهم می‌کند و به ­فراخور شیوع کووید-19 نیز ضرورت توسعه آن تسریع شده است. از­سوی­ دیگر توسعه کسب‌و‌کارهای کارآفرینانه دیجیتالی در ایران نسبتاً کند است و تاکنون پژوهشی به‌صورت جامع، ابعاد توسعه این نوع کسب‌وکارها را بررسی نکرده است. براین‌اساس هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل ابعاد توسعه کارآفرینی دیجیتال در شرکت‌های دانش‌بنیان کوچک و متوسط و ارائه مدلی برای آن می‌باشد. در این پژوهش با­مطالعه پیشینه موضوع و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، ابتدا 147 کُد مربوط به توسعه کارآفرینی دیجیتال شناسایی شده است و سپس با­تکیه‌بر روش ‌کیفی تحلیل مضمون، کُدها در قالب 29 مضمون پایه و 7 مضمون سازمان‌دهنده طبقه‌بندی شده‌اند. در­ادامه با­ به‌کارگیری مدل‌سازی ساختاری تفسیری، مضامین مدل‌سازی شده‌اند و درنتیجه مدل نهایی در سه سطح زمینه‌ای، ساختاری و محتوایی قرار گرفته‌اند. درنهایت نیز مدل پیشنهادی با ­روش تحلیل عاملی تأییدی در مدل‌سازی معادلات ساختاری تائید شده‌ است. براساس یافته‌های پژوهش، از میان 7 عامل اثربخش در توسعه کارآفرینی دیجیتال، عوامل بُعد ساختاری و عوامل بُعد زمینه‌ای به ­ترتیب بیشترین تأثیرپذیری و تأثیرگذاری را داشته‌اند و درنتیجه از نقشی کلیدی در توسعه کارآفرینی دیجیتال در شرکت‌های دانش‌بنیان کوچک و متوسط برخوردار می‌باشند.