استخراج معادلات بهینه فرسایش خاک در آبیاری جویچه‌ای با استفاده از بهینه‌سازی پارتو و برنامه‌ریزی بیان چندژنی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، ایران

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، ایران

doi
چکیده

هدررفت خاک از جمله پارامترهای مهم در طراحی و بهربرداری بهینه در سیستمهای آبیاری جویچه‌ای است. طراحی آبیاری جویچه‌ای اغلب براساس مفاهیم هیدولیکی انجام می‌شود و به دلیل فقدان معادلات مناسب تخمین مقدار هدررفت خاک زراعی، شستشوی مواد غذایی و کودی امکان برآورد و کمی سازی ندارد. از طرف دیگر اندازه‌گیری آن نیز پرهزینه، دشوار و زمان‌بر می‌باشد. هدف از تحقیق حاضر استفاده از قابلیتهای محاسبات هوشمند در استخراج معادلات فرسایش خاک در آبیاری جویچه‌ای به روش بهینه‌سازی پارتو و برنامه‌ریزی بیان چندژنی است. بدین منظور یک پایگاه اطلاعاتی از اندازه‌گیری‌های صحرایی مقدار فرسایش خاک در آبیاری جویچه‌ای گردآوری شده است و برنامه‌ریزی بیان چندژنی توامان با بهینه‌سازی پارتو و پیش پردازشگر حداکثر عدم‌تشابه بین الگوهای آموزش و آزمایش، برای استخراج معادلات بهینه استفاده شده است. تعداد 14 مدل با ترکیب ورودی‌های مختلف توسعه یافت و بهترین رابطه در این زمینه ارائه گردید. ارزیابی نتایج شبیه‌سازی‌های صورت گرفته براساس معیارهای آماری R, RMSE, MAE, RAE, NSE بیانگر دقت مطلوب روش پیشنهادی در شناسائی متغیرهای موثر و استخراج فرم صریح معادلات فرسایش خاک در آبیاری جویچه‌ای است و قابلیت کاربرد در مباحث طراحی و بهره‌برداری آبیاری جویچه‌ای را دارد.