تاثیر کلان روندهای فناورانه بر توسعه دانشگاهها در ایران؛ بررسی موردی آثار تحولات فناورانه بر تأمین مالی دانشگاه های دولتی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه سیاستگذاری علم و فناوری، مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران
doi
10.47176/smok.2025.1800چکیده
دانشگاهها تحت تأثیر آثار تغییرات فناورانه هستند و چنین تغییراتی بر کارکردهای کلیدی دانشگاه همچون توسعه و مدیریت دانش و فناوری و تربیت نیروی انسانی مؤثر می باشد. به همین جهت لازم است کلانروندهای مؤثر بر دانشگاههای آینده از منظر تحولات فناورانه شناسایی و اثر آن بر اقتصاد آموزش عالی تحلیل شود. تحولات فناورانه بر دانشگاه ها، بر آینده آموزش عالی در ایران نیز در ابعاد مختلف اثرگذار است. در این مقاله با توجه به محدوده پژوهش، ضمن شناسایی کلان روندهای فناورانه موثر بر آینده دانشگاه ها در ایران، آثار این کلان روندها بر تامین مالی دانشگاه های دولتی مورد بررسی قرار گرفت. برای اجرای این پژوهش از روش شناسی مطالعه موردی تک موردی استفاده شد. پژوهش مذکور در سطح سیاستگذاری کلان می باشد و مورد مطالعه دانشگاه های دولتی است. در این پژوهش بر اساس روش شناسی مطالعه موردی از طریق مطالعه ادبیات، کلانروندهای مؤثر بر آینده دانشگاهها از منظر تحولات فناورانه شناسایی شد. سپس بر اساس مطالعات پیشین، سلسله شواهد، رویدادها و آمارها و همچنین مصاحبههای اکتشافی با کانون متخصصان، چارچوب نظری اولیه پژوهش مشتمل بر 15 کلانروند ارائه شدند. در ادامه چارچوب نظری اولیه با استفاده از ابزارهایی همچون مطالعه مستندات و مطالعات پیشین، آمارها و رویدادها و مصاحبه با 13 خبره تدقیق شد. انتخاب خبرگان بر اساس شناسایی مستقیم و روش گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه داشت. مصاحبه با خبرگان کدگذاری شد و در مقاله برخی از نقطه نظرات خبرگان مرتبط با هر کلان روند ارائه شده است. بر این اساس در چارچوب نهایی تعداد کلانروندها از 15 کلانروند به 8 کلانروند کاهش یافت و 19 پیشنهاد سیاستی ارائه شد. 8 کلانروند ارائه شده در چارچوب نهایی شامل مربیگری، خودآموزی، آموزشهای بینرشتهای و مبتنی بر مهارتآموزی، یادگیری تلفیقی، آزمایشگاههای آنلاین و شبیهسازیشده، آزمونهای آنلاین، ورود به بخشهای جدید در آموزش و رقابت جهانی در جذب دانشجو میباشد.