نقش ضمانت اعتبار در تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان: عارضه‌یابی، مطالعه تطبیقی و راهکارهای سیاستی

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

2 دانشجوی دکتری دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

3 عضو هیئت‌علمی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

4 عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد، دانشگاه توکای، توکیو، ژاپن

doi
10.22104/jtdm.2021.4434.2618
چکیده

باتوجه ­به اهمیت توسعه فعالیت‌های فناورانه و نوآورانه در حرکت کشور به ­سمت اقتصاد دانش‌بنیان، ترتیبات نهادی مختلفی برای رفع مشکل تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان مورداستفاده قرار گرفته ‌است. در­این­میان اگرچه ابزار ضمانت اعتبار در سال‌های اخیر موردتوجه سیاست‌گذاران قرار گرفته است، چارچوب نظام پیاده‌سازی آن در کشور کماکان سامان‌دهی کافی نیافته ‌است. در مقاله حاضر، با استفاده از مرور پیشینه نظری، مطالعه تطبیقی کشورهای منتخب و عارضه‌یابی نظام ضمانت اعتبار کشور مبتنی بر مصاحبه عمیق با خبرگان، راهکار‌های پیشنهادی برای ارتقای نقش ضمانت اعتبار در تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان کشور استخراج و ارزیابی شده است. براین‌اساس عدم­ تحقق کامل نقش‌ تولی‌گری در نظام ضمانت اعتبار، فقدان پشتیبانی نهادی لازم در حوزه داده‌های شرکت‌های دانش‌بنیان، ارزیابی، اعتبارسنجی و ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود، عدم ­پذیرش ضمانت‌نامه‌های صندوق‌ها توسط بانک‌ها، عدم ­دسترسی شرکت‌های دانش‌بنیان به خدمات ضمانت‌نامه‌ای با ارقام بالا و چالش‌های ارائه خدمات صندوق‌های دولتی، به­ عنوان مهم‌ترین عارضه‌های نظام ضمانت اعتبار شرکت‌های دانش‌بنیان شناسایی شده‌اند. در ادامه نیز ضمن پیشنهاد مشارکت دولت در ایجاد زیرساخت‌های اعتبارسنجی، توسعه چارچوب‌های ضمانت اتکایی، استفاده از مدل‌های مالکیت ترکیبی و استفاده از مدل‌های مشارکت دولت در پوشش ریسک برای رفع چالش‌های مذکور، ملاحظات اجرایی هریک بیان شده است.