ارزیابی اثر فراصوت و دما بر ویژگیهای کریستالی و میکروسکوپی گرانولهای نشاستۀ برنج معلق در آب به روش سطح پاسخ (RSM)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 استاد گروه علوم و صنایع غذایی دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، پژوهشکده علوم و صنایع غذایی خراسان رضوی
4 استادیار مؤسسه تحقیقات برنج کشور
5 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه فردوسی مشهد
6 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22092/aridse.2014.102093چکیده
نشاسته منبع اصلی انرژی در رژیم انسان است. اصلاحات فیزیکی، شیمیایی و آنزیمی میتواند باعث تغییراتی گردد که در نشاستههای طبیعی تجاری موجود، قابل دسترس یا قابل کنترل نیست لذا در این تحقیق از فراصوت برای بررسی اثر روشهای فیزیکی بر خصوصیات کریستالی و خمیری نشاستۀ برنج استفاده شد. در این تحقیق، به دیسپرسیون نشاستۀ برنج (8 درصد) فراصوت داده شد و برای مطالعه تغییرات ریختشناسی برنج میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و میکروسکوپ نوری مورد استفاده قرار گرفت. برای بررسی بخشهای کریستالی نشاستهها، نمونههای خشک شده با استفاده از پراش اشعۀ ایکس (XRD) آنالیز شدند. برای ارزیابی تأثیرات سه متغیر دمای فرآیند (65-45 درجۀ سلسیوس)، مدت زمان (300-10 ثانیه) و دامنۀ فراصوت (100-0 درصد) بر خصوصیات کریستالی و میکروسکوپی نشاستۀ برنج، از روش سطح پاسخ (RSM) استفاده شد. یافتهها نشان داد که فراصوت تغییری در الگوی پراش اشعۀ ایکس (نوع A) ایجاد نمیکند و با افزایش دما و زمان، درجۀ کریستالی روند کاهشی به خود میگیرد. در دماها و دامنههای فراصوت بالا تمایل برای کاهش درجۀ کریستالی نشاستۀ برنج مشاهده شد. افزایش همزمان دما، زمان و دامنۀ فراصوت، و ایجاد سوراخ و شکاف در سطح گرانولها احتمالاً به واکنشگرها اجازه نفوذ راحتتر میدهند و باعث افزایش سرعت واکنشهای شیمیایی میشوند.