فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سازند امیران در حوضه‌ی رسوبی زاگرس با ضخامت قابل ملاحظه‌ای در یک محیط رسوبی ژرف انباشته‌ شده است که از شمال لرستان به سمت جنوب، رخساره های ریزدانه غالب می‌باشند. در این پژوهش سازند امیران از دیدگاه زمین‌شیمی آلی و پتانسیل هیدروکربن‌زایی در حوضه‌ی رسوبی زاگرس مورد ارزیابی قرار گرفت. در این راستا یک برش چینه‌شناسی سطح الارضی به ضخامت 473 متر در یال شمالی تاقدیس پشت‌جنگل، شهرستان کوهدشت انتخاب و تعداد 20 نمونه از شیل‌های این سازند جهت آنالیز راک – ایوال برداشت گردید. رسم مقادیر S2 در برابر Toc بیانگر سنگ منشأ ضعیف تا متوسط می‌باشد و از نظر توان هیدروکربن‌زایی در رتبه ضعیف قرار می‌گیرد ه شاخص سنگ منشأ (SPIr)این سازند 65/1 بوده و توان هیدروکربن‌زایی ضعیفی دارد. کروژن این سازند ترکیبی از نوع III و نوع II تشخیص داده شد، اما کروژن نوع III فراوانی بیشتری دارد. رسم مقادیر Tmax در برابر HI نشان داد 75 درصد از نمونه‌ها در محدوده نابالغ قرار گرفته و 25 درصد از آن‌ها در ابتدای پنجره نفت‌زایی قرار دارند و یا به عبارتی با رسیدن به مرحله کاتاژنز، بلوغ حرارتی را پشت سر گذاشته‌اند که با Tmax بین 435 تا 460 درجه سانتی‌گراد تأیید می‌شوند. نمودار HI در مقابل Toc بیانگر تشکیل رخساره‌های آلی گوناگون در سازند امیران استد، این رخساره‌ها شامل رخساره CD (اکسیدان) 40 درصد، رخساره آلی C (نیمه اکسیدان) 45 درصد و به مقدار کمتر رخساره آلی BC (نیمه احیاء تا نیمه اکسیدان) 15 درصد می‌باشند. این تنوع رخساره‌ای می‌تواند به دلیل تنوع مواد آلی با منشأ دریایی و قاره‌ای و رسوبگذاری در محیط‌های ژرف و بخش‌های بالایی شیب قاره باشد. مقادیر Toc این سازند به دلیل ورود مواد آلی از منشأ قاره‌ای پایین می‌باشد (80 درصد نمونه‌ها دارای Toc کمتر از 1 درصد وزنی می‌باشند) و لذا پتانسیل سنگ منشأ را کاهش داده است.