ارائه الگوی شایستگیهای کلیدی و مهارتهای تخصصی دانشکاران در عصر دانش محوری با استفاده از تحلیل مضمون
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت دانش، پژوهشکده هوش مصنوعی و علوم شناختی، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران
2 پژوهشگر، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت دانش، پژوهشکده هوش مصنوعی و علوم شناختی، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران
doi
10.47176/smok.2024.1810چکیده
زمینه/ هدف: سازمانها در محیط پویا و رقابتی امروزی با چالشهایی مانند کمبود منابع و نیروی انسانی فنی و متخصص و متعهد مواجهاند. پژوهش حاضر باهدف دستیابی به الگوی شایستگیهای کلیدی و مهارتهای تخصصی دانشکاران در عصر دانش محوری مبتنی بر بیانات امام خامنهای (مدظلهالعالی) بهعنوان یکی از زیرساختهای اصلی در جریان علمی کشور بهعنوان ضامن پیشرفت کشور، صورتگرفته است.روش پژوهش: این پژوهش از نظر فلسفه و پارادایم فلسفی در قلمرو پژوهشهای تفسیری و مبتنی بر تفسیر دادههای کیفی شکلگرفته و از روششناسی تحلیل مضمون و نرمافزار اطلستی 24 برای تجزیهوتحلیل دادههای کیفی استفاده شده است. برای دستیابی به واحدهای تحلیل، پس از جستجوی کلیدواژههای از جمله «تجربه»، «تجارب»، «تجربیات»، «مجرب»، «مجربان»، «مجربین»، «عبرت»، «خبره»، «خبرگان»، «حافظه تاریخی» و مشقات آنها در بیان و بنان انتشاریافته از امام خامنهای مدظلهالعالی، (736) واحد معنا شناسایی گردید.یافتههای پژوهش: بر اساس یافتههای پژوهش، (229) مضمون پایه، (40) مضمون سازماندهنده و (4) مضمون فراگیر شامل شایستگیهای شناختی، شایستگیهای شخصیتی، شایستگیهای رفتاری و مهارتهای تخصصی استخراج گردید. در پایان، شبکه مضامین ترسیم و مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر در حوزه مدیریت تجارب ارائه گردید.نتیجهگیری: مدل شایستگی دانشکاران با توجه به بیانات مقام معظم رهبری، بهطور خاص بر توسعه جامع و چندبعدی دانشکاران تاکید دارد که شامل شایستگیهای عقلانی، شخصیتی، رفتاری و مهارتهای تخصصی است. این مدل با توجه به اهداف فرهنگی و تمدنی ایران، تاکید بیشتری بر جنبههای رفتاری و فرهنگی دارد که میتواند بهعنوان یک الگوی بومی برای توسعه دانشکاران در کشور مورد استفاده قرار گیرد. مقایسه با پژوهشهای مشابه نشان میدهد که در حالی که اصول کلی شایستگی دانشکاران در سطح جهانی به رسمیت شناخته شده است، اما نیازهای فرهنگی و اجتماعی میتواند به توسعه مدلهای خاص هر کشور کمک کند.اصالت/ارزش: الگوی شایستگی مطلوب دانشکاران مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری مورد بررسی و پژوهش قرار گرفت و از نظر قلمرو دارای مشابهت و از نظر منابع مورد بررسی متفاوت است. این شایستگیهای دارای ویژگی نزدیکی به منابع اسلامی دست اول را دارد و از این نظر میتوان منابع مورد استفاده را کلیدی دانست.