الگوی حل تعارض در روابط بین فردی مبتنی بر منابع اسلامی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، موسسه امام خمینی(ره)، قم، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، موسسه امام خمینی، قم، ایران

3 استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

doi
چکیده

پژوهش حاضر به جهت دستیابی به الگوی‌حل‌تعارض در روابط بین فردی بر اساس منابع اسلامی به روش آمیخته (کیفی و کمی) انجام شد. جامعه متنی پژوهش، کلیه مستندات قرآنی و روایی از کتب درجه «الف» و «ب» از نرم‌افزار جامعه الاحادیث است داده‌ها بر اساس ضعف کتب و عدم ارتباط مفهومی طی دو مرحله غربال شدند. بدین منظور در بخش کیفی پژوهش، ابتدا با استفاده از روش تحلیل محتوا و بر اساس تحلیل معنایی، منابع اسلامی موردبررسی و از میان 63648 گزاره، با توجه به اصل اشباع و غربال داده‌ها (ضعف کتب و عدم ارتباط مفهومی) 8134 گزاره انتخاب شد که با تحلیل گزاره‌ها، 512 کدباز، 80 کد محوری و 23 کد انتخابی به دست آمد. در بخش کمی با استفاده از روش دلفی، میزان مطابقت کدهای انتخابی و محوری با کدهای باز و یافته‌ها، میزان ارتباط مفاهیم در سه سطح توسط متخصصان (cvi=0.90) تائید شد. نسبت سنجی میان مقوله‌های هسته‌ای و عرضه آن‌ها به مستندات نشان داد، حل تعارض در روابط بین فردی از چهار مقوله تشکیل‌شده است. روایی الگوی حل تعارض نیز توسط کارشناسان (cvi=1) مطلوب ارزیابی شد. یافته‌های پژوهش نشان داد الگوی حل تعارض متشکل از چهار سطح مبانی، زمینه‌سازها، راهبردها و پیامدها سامان‌یافته و روابط فرضی میان آن‌ها بررسی شد. الگوی به‌دست‌آمده قابلیت تبدیل به پروتکل‌های آموزشی و روان‌شناختی را خواهد داشت.