اثرات کود آبیاری با استفاده از سامانه-های آبیاری بارانی و جویچه ای بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت شیرین

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان

2 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد و عضو هیات علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی،

doi
چکیده

کود‌آبیاری(Fertigation) کاربرد کودها، یا دیگر مواد محلول در آب از طریق سامانه‌های آبیاری می‌باشد. کود‌آبیاری را می‌توان برای انواع نباتات زراعی و باغی و همچنین انواع سامانه‌های آبیاری از جمله تحت فشار و سطحی به کار برد. سطح اراضی آبی استان گلستان در حدود 200 هزار هکتار می‌باشد که در اغلب آن‌ها سامانه کود‌آبیاری استفاده نمی‌گردد. به همین خاطر در این مطالعه کارآیی این سامانه‌ها برروی محصول ذرت شیرین در سال‌های 1386 و 1387 مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته است. در این تحقیق که به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو تیمار 200 (N200) و 300 کیلو‌گرم نیتروژن خالص (N300) در هکتار با سه تکرار انجام شد میزان کود‌های در نظر گرفته شده از طریق تقسیط و در دو نوبت کود‌آبیاری و در دو سامانه جویچه‌ای و بارانی به گیاه داده شد. نوع محصول ذرت شیرین واریته سینگل کراس 704 بوده که به فواصل 75 در 20 سانتی‌متر در تیرماه هر سال و بعد از برداشت گندم در ایستگاه کشاورزی گرگان کشت گردید. در طی سال اول 7 بار و سال دوم 8 نوبت آبیاری در هر دو تیمارکود‌آبیاری جویچه‌ای و بارانی صورت گرفت که دو نوبت از آبیاری ها توام با کود بوده است. میزان آب آبیاری در سال اول به ترتیب برای آبیاری جویچه‌ای و بارانی برابر 527 و 313 میلی‌متر و در سال دوم برای آبیاری جویچه‌ای و بارانی برابر 474 و 299 میلی‌متر بوده است. میانگین عملکرد دانه قابل کنسرو در سال اول و در تیمار N200 برابر 3375 و 3/4072 کیلو‌گرم در هکتار و در سال دوم برابر3/2637 و 3/4165 کیلو‌گرم در هکتار به ترتیب برای تیمار‌های جویچه‌ای و بارانی ودر تیمارN300 در سال اول برابر 3/3124 و 3/2930 کیلو‌گرم در هکتار و در سال دوم برابر 2647 و 3/3278کیلو‌گرم در هکتار به ترتیب برای تیمار‌های جویچه‌ای و بارانی بوده است. نتایج بدست آمده نشان می‌دهد روش آبیاری در سطح 1 درصد بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت شیرین تأثیر معنی‌دار داشته و حداکثر مقادیر مربوط به عملکرد دانه قابل کنسرو به میزان 3/4165 کیلو‌گرم در هکتار از تیمار N200 در سال 1387، عملکرد بلال به میزان 6/8795 کیلو‌گرم در هکتار از تیمار N200 در سال 1386، تولید بیوماس به میزان 6/33184 کیلو‌گرم در هکتار از تیمار N200 در سال 1386 و ماده خشک به میزان 3/7598 کیلو‌گرم در هکتار از تیمار N200 در سال 1386 در تیمارهای آبیاری بارانی بدست آمده است که نشان‌دهنده مؤثر بودن کود‌آبیاری از طریق سامانه بارانی و از طریق ونتوری بوده است. مقادیر مختلف کود نیتروژن در سطح 5 درصد بر عملکرد دانه و عملکرد ماده خشک تأثیر معنی‌داری داشته و حداکثر عملکرد دانه و تولید ماده خشک در تیمارهای کودی N200 مشاهده گردید. مقادیر مختلف کود نیتروژن بر عملکرد بلال و عملکرد ماده مرطوب تأثیر معنی‌داری نداشت. نتایج دو سال اجرای پژوهش حاکی از مؤثر بودن کارآیی مصرف کود در تیمار‌های کود‌آبیاری بارانی بوده است.