تاثیر رفتارهای رهبری هم‌افزا بر پنهان‌سازی دانش معلمان شهر کاشان: نقش میانجی اجتماع یادگیری حرفه‌ای و آوای سازمانی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.47176/smok.2024.1788
چکیده

هدف: پنهان‎سازی دانش یک پدیدۀ نسبتاً رایج در سازمان‎های آموزشی است که آثار مخربی دارد. معلمان ممکن است به دلایل مختلفی، دانش مربوط به شغلشان را با دیگر همکاران به اشتراک نگذارند و در بعضی از موارد، دانش را از آ‎نها پنهان کنند. ازاین‌رو ضرورت دارد سازه‌های مؤثر بر کاهش پنهان‌سازی دانش مورد بررسی قرار گیرد؛ لذا هدف پژوهش، بررسی نقش میانجی اجتماع یادگیری و آوای سازمانی در رابطه بین رفتارهای رهبری هم‌افزا با رفتارهای پنهان‌سازی دانش معلمان بود.روش پژوهش: نوع مطالعه، توصیفی - همبستگی و جامعه آماری، شامل معلمان شهر کاشان به تعداد 3244 نفر بود که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 358 نفر بدست آمد. ابزار پژوهش، چهار پرسشنامه رهبری هم‌افزا، پنهان‌سازی دانش، آوای سازمانی و اجتماع یادگیری بود. پایایی پرسشنامه‌ها از طریق آلفای کرونباخ برای رهبری هم‌افزا 75/0، پنهان‌سازی دانش 81/0، آوای سازمانی 89/0 و اجتماع یادگیری 72/0 برآورد شد.یافته‌ها: میانگین متغیر پنهان‌سازی دانش، پایین‌تر از نمره ملاک و میانگین متغیرهای رهبری هم‌افزا، آوای سازمانی و اجتماع یادگیری حرفه‌ای بالاتر از نمره ملاک بود. رفتارهای رهبری هم‌افزا، آوای سازمانی معلمان و اجتماع یادگیری حرفه‌ای معلمان روی رفتارهای پنهان‌سازی دانش، تأثیر منفی و معنادار و رفتارهای رهبری هم‌افزا روی آوای سازمانی و اجتماع یادگیری حرفه‌ای معلمان تأثیر مثبت و معنادار دارد.نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از این فرضیه را می‌توان این‌گونه تبیین نمود هنگامی که مدیر مدرسه‌ای که به کاربست مؤلفه‌های رویکرد هم‌افزا در رهبری برای سازمان خود پایبند باشد، همکاری و هم‌افزایی حاصل از آن را در صدر اولویت‌های خود قرار می‌دهد، از مکانیزم‌های مختلف استفاده می‌نماید تا معلمان را برانگیخته کرده و تمایل به همکاری را در آنها بیدار نماید. رﻫﺒﺮان هم‌افزا می‌توانند از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط دو ﺳﻮﻳﻪ ﺑﺎ معلمان و اﻳﺠﺎد انگیزه در آنان و قراردادن پاداش و امتیازاتی ﺑﺮای معلمان در اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻒ و فعالیت‌های ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ، از ظرفیت‌ها و توانایی‌های ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻮﺟﻮد در آنﻫﺎ در ﺟﻬﺖ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ و از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎرﺑﺮد داﻧﺶ و ﺗﺴﻬﻴﻢ آن در ﻣﻴﺎن اعضا شوند.اصالت/ارزش: ضروری است که مدیران آموزش و پرورش از طریق برنامه های آموزشی سازمانی، به مدیران مدارس القا کنند که آنها نباید صرفاً در نقش مدیریت باقی بمانند. در عوض، آنها باید به سمت نقش های رهبری مانند رهبری هم افزایی حرکت کنند و با افزایش جوامع یادگیری و گوش دادن به صدای سازمانی معلمان، سطح همکاری معلمان را افزایش داده و زمینه را برای اشتراک دانش فراهم کنند.