طراحی مدل شناختی نگهداشت کارمندان دانشی در شرکتهای فناور و دانشبنیان پارک علم و فناوری یزد
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 استادیار، گروه صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران
doi
10.47176/smok.2024.1779چکیده
هدف: در صنایع در حال رشد، کارکنان دانشی به دلیل ارزش بالای دانش و تخصصشان، نقش اساسی در موفقیت سازمانها ایفا میکنند. ترک خدمت این کارکنان میتواند هزینههای مادی و معنوی بالایی برای سازمانها به همراه داشته باشد. بنابراین، هدف این پژوهش شناسایی عوامل تأثیرگذار بر حفظ و نگهداشت کارکنان مستعد و دانشی است.روش پژوهش: این پژوهش بهصورت آمیخته انجام شده است؛ در مرحلهی نخست، از طریق مرور ادبیات بهعنوان بخش کیفی، (58) عامل مؤثر بر ماندگاری استعدادها شناسایی شد. جامعه آماری شامل متخصصین شرکتهای فناور، دانشبنیان و مدیران و کارشناسان پردیسهای پارک علم و فناوری یزد است و نمونهگیری بهصورت نمونه در دسترس انجام شد. در مرحلهی دوم، با استفاده از روش کمی، نظرات (17) نفر از خبرگان پارک علم و فناوری و دانشگاهی از طریق پرسشنامه گردآوری و با روش نقشه شناختی فازی شهودی تجزیهوتحلیل گردید. روابط بین عوامل با استفاده از نرمافزار FCMapper تعیین و در نرمافزار Pajek ترسیم شد.یافتهها: یافتهها نشان داد که عوامل مؤثر بر نگهداشت کارکنان دانشی در چهار بعد محیطی، سازمانی، فردی و شغلی تقسیمبندی شدند. در تحقیقات سرفرازی و همکاران نیز عوامل مؤثر بر نگهداشت کارکنان دانشی به چهار گروه فوق تقسیمبندی شده است. در بعد محیطی سه عامل «فرصتهای شغلی در بازار کار»، «مهاجرت» و «زندگی شخصی و خانوادگی فرد» به دلیل داشتن بالاترین درجة مرکزیت، بهعنوان مهمترین عوامل مؤثر در بعد محیطی شناخته شدند.نتیجهگیری: «فرصتهای شغلی در بازار کار» بیشترین میزان مرکزیت و تأثیرگذاری، بر «مهاجرت» اثر گذاشته و سبب تغییر در آن شده است. ازآنجهت که ویژگیهای شخصیتی از بیشترین درجة مرکزیت در بین عوامل بعد سازمانی برخوردار است، مهمترین عامل مؤثر بر نگهداشت کارکنان کلیدی در بعد سازمانی شناسایی شد. «مدیریت مسیر شغلی، ارتقا و توسعة شغلی» با تأثیرپذیری از «ویژگیهای شخصیتی مدیرعامل و سرپرست»، بر «توانمندسازی کارکنان دانشی» اثر گذاشته و درنهایت افزایش ماندگاری کارکنان دانشی را به دنبال دارد. توانمندیهای تخصصی کارکنان دانشی و مستعد سازمان بالاترین میزان درجة مرکزیت را در بین عوامل بعد فردی دارد، مهمترین عامل در این بعد معرفی میگردد.اصالت/ارزش: سازمانها برای استخدام و نگهداشت کارکنان دانشی، به این عوامل کلیدی توجه ویژه داشته و با برنامهریزی راهبردی، ماندگاری این کارکنان را تضمین نمایند.
