شناسایی پیشایندهای مدیریت حکمت در سازمانها با بهرهگیری از روش نقشه شناختی فازی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه مدیریت، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
doi
10.47176/smok.2024.1755چکیده
هدف: جایگاه عقل در مدیریت و بررسی زمینههای بهرهمندی از آن یکی از مسائلی است که امروزه به آن توجه بسیاری شده است. در این راستا، مدیریت حکمت رویکردی است که به بهرهگیری از دانش، تجربیات و درک درست در فرآیند تصمیمگیری و مدیریت تأکید دارد. این مدل مدیریت با ارتقا فهم عمیق و اثربخشی در تصمیمگیریها، بهمنظور دستیابی موفق به اهداف سازمانی موثر میباشد. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشایندهای مدیریت حکمت در سازمانها انجام پذیرفت.روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث نحوه گردآوری دادهها پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش حاضر خبرگان متشکل از اساتید مدیریت دانشگاههای استان لرستان میباشند، که از میان آنها 30 نفر به عنوان اعضای نمونه با روش نمونهگیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده در بخش کیفی پژوهش، مصاحبه و در بخش کمی پرسشنامه است. بهمنظور تحلیل دادهها در بخش کیفی از رویکرد تحلیل محتوا و با بهرهگیری از نرم افزار اتلستی و در بخش کمی از روش نقشه شناختی فازی استفاده شده است. روایی و پایایی مصاحبه پژوهش با استفاده از روش روایی محتوایی و روایی نظری و پایایی درون کدگذار میان کدگذار تایید شد. همچنین روایی و پایایی پرسشنامه پژوهش با روایی محتوایی و بازآزمون سنجیده شد.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که مهمترین پیشایندهای مدیریت حکمت در سازمانها، داشتن مهارت انسانی-ادراکی با شاخص مرکزی (45/26)، ارتقا براساس شایستگی با شاخص مرکزی (27/26)، توانایی حل مسئله (57/25)، دانش و تجربهی مدیر (56/25)، توانش یادگیری قوی (44/25) و عدم وابستگی به منابع قدرت با شاخص مرکزی (09/25) میباشند.نتیجهگیری: پیشایندهای مدیریت حکمت در سازمانها، عبارتاند از: توانش یادگیری قوی، ارتقا بر اساس شایستگی، سالمبودن، انتقادپذیر بودن، قضاوتنکردن بر اساس شنیدههای دیگران، داشتن روحیه مشورت، داشتن مهارت انسانی - ادراکی، توانایی حل مسئله، توانایی تصمیمگیری منطقی بر اساس مستندات، عدم وابستگی به منابع قدرت، فرهنگسازمانی، توانمندی در تجزیهوتحلیل وضعیت، دانش و تجربة مدیر، شرایط بازار، کارکرد هوشمندانه، توانایی تعامل اجتماعی، توانایی سازماندهی و مدیریت زمان، مدیریت استرس، داشتن هوش تصمیمی و مسئولیتپذیری. یافتههای بخش کمی نیز بیانگر اولویت این پیشایندها است.اصالت/ارزش: سازمانها میبایست در مراحل اولیه گزینش و استخدام، توجه خود را به تواناییها و ویژگیهای شخصیتی افراد معطوف نموده تا بتوانند زمینة پیادهسازی مدیریت حکمت را در سازمان ایجاد کنند و در مراحل بعد به تقویت این مهارتها بپردازند.