برنامه مدیریت دانش بازارمحور در تعاونی‌های تولیدی؛ شناسایی عوامل کلیدی موفقیت و پیامدهای پیاده‌سازی با روش FCM (مورد مطالعه: تعاونی‌های تولیدی)

نویسندگان

1 گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

4 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.47176/smok.2024.1776
چکیده

هدف: آمیختگی موفقیت‌آمیز بین مدیریت دانش و جهت‌گیری به بازار در تعاونی­های تولیدی می‌تواند مبنایی برای بهبود عملکرد و رشد این بنگاه­ها را فراهم سازد. لذا مدیریت دانش و جهت‌گیری به بازار، به عنوان دو رویکرد مؤثر در مدیریت، می‌توانند به بهبود فعالیت‌های سازمانی کمک کنند. ازاین‌رو پژوهش حاضر باهدف شناسایی عوامل کلیدی موفقیت و پیامدهای پیاده­سازی مدیریت دانش بازارمحور انجام پذیرفته است.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی از حیث گردآوری اطلاعات در زمره پژوهش­های اکتشافی است که با توجه به بستر مورد مطالعه با رویکرد مطالعه موردی انجام شده است. همچنین این پژوهش از نوع تحقیقات آمیخته به صورت کیفی و کمی و بر مبنای فلسفه قیاسی استقرایی است. جامعه آماری پژوهش در هر دو بخش کیفی و کمی، خبرگان با تحصیلات دانشگاهی و تجربه در اداره و مدیریت بخش تعاونی هستند که با روش نمونه­گیری هدفمند و بر اساس اصل کفایت نظری 12 نفر از آنان به عنوان اعضای نمونه انتخاب‌شده‌اند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه است که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوایی و روایی نظری و روش پایایی سنجی درون کدگذار و میان کدگذار تایید شد. همچنین ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کمی پرسشنامه است که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوایی و پایایی باز آزمون تائید شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها در بخش کیفی از رویکرد کدگذاری و در بخش کمی از روش نقشه شناختی فازی استفاده شده است.یافته‌ها: یافته­های پژوهش نشان داد که نهادینه سازی فرهنگ دانش محور و مشوق توزیع دانش، ترکیب هم­افزای مدیریت دانش و مدیریت ارتباط با مشتری و بهره گیری از مکانیسم های منسجم در جهت تسهیل ترویج مبادله سازمانی مهم‌ترین عوامل کلیدی پیاده‌سازی موفق مدیریت دانش بازارمحور در تعاونی­های تولیدی هستند. همچنین افزایش توانایی در حاکم نمودن فرهنگ مشتری گرایی، خدمات گرایی، نوگرایی و نوآوری، تسهیل قابلیت های تصمیم گیری در موقعیت های استراتژیک و توسعه و ارتقا الگوهای رقابت پذیری و کارآفرینی به‌عنوان مهم‌ترین پیامدهای پیاده­سازی موفق مدیریت دانش بازارمحور در تعاونی­های تولیدی شناسایی شدند.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بررسی و شناخت عوامل کلیدی موفقیت و پیامدهای پیاده‌سازی مدیریت دانش بازارمحور در تعاونی‌های تولیدی، به‌عنوان یک ضرورت برای دستیابی به عملکرد بهتر و پایداری این سازمان‌ها و همچنین دستیابی به مزیت رقابتی پایدار مطرح می‌شود. به‌علاوه، نتایج بخش کمی پژوهش مشتمل بر سنجش میزان اهمیت و اولویت‌بندی عوامل کلیدی موفقیت و پیامدهای پیاده‌سازی مدیریت دانش بازارمحور در تعاونی‌های تولیدی است. براین‌اساس مهم‌ترین عوامل کلیدی پیاده‌سازی موفق مدیریت دانش بازارمحور، نهادینه‌سازی فرهنگ دانش‌محور و مشوق توزیع دانش، ترکیب سینرژیک مدیریت دانش و مدیریت ارتباط با مشتری، بهره گیری از مکانیسم‌های منسجم در جهت تسهیل ترویج مبادله سازمانی هستند. همچنین افزایش توانایی در حاکم نمودن فرهنگ مشتری‌گرایی، خدمات گرایی، نوگرایی و نوآوری، تسهیل قابلیت‌های تصمیم‌گیری در موقعیت‌های استراتژیک، توسعه و ارتقا الگوهای رقابت‌پذیری و کارآفرینی به‌عنوان مهم‌ترین پیامدهای پیاده‌سازی مدیریت دانش بازارمحور شناسایی شدند.