کاربرد مدل IHACRES برای ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر دبی حوضه آبریز تجن
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
3 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
doi
چکیده
تغییر اقلیم و گرمایش کرهی زمین یکی از مسائل مهم جهان در عصر کنونی میباشد و در حال گسترش به سرتاسر کرهی زمین است و آثار زیانبار آن بر منابع آبی بر کسی پوشیده نیست. ازاینرو پیشبینی تغییرات اقلیمی یک منطقه، نقش مهمی در برنامهریزی و مدیریت منابع آبی خواهد داشت. هدف از این پژوهش ارزیابی اثرات این پدیده بر روی دبی حوضه آبریز تجن در دورهی آتی میباشد. به این منظور در گام اول شبیهسازی پارامترهای دما و بارش با استفاده از مدل جوی CANESM2 تحت سناریوهای جدید انتشار RCP2.6 و RCP8.5 و ریزمقیاسسازی خروجیهای مدل جوی با مدل SDSM انجام شد. سپس شبیهسازی دبی روزانه حوضه در دوره آتی با مدل بارش-رواناب IHACRESانجام شد. برای بررسی دقیق عملکرد و خطای مدل ریزمقیاسسازی SDSM از آزمون ناپارامتری من- ویتنی استفاده شد که نشان از کارایی مدل در ریزمقیاسسازی دما و بارش در ایستگاههای مورد مطالعه داشت. بهطور کلی نتایج مدل نشان داد که میانگین دمای سالانه حوضه در دوره آتی (2049-2020) نسبت به دوره پایه این تحقیق (2005-1976) تحت دو سناریو RCP 2.6 و RCP 8.5، 79/0 و 14/1 افزایش و مقدار بارش بهترتیب تحت همان دو سناریو 15 و 18 میلیمتر کاهش خواهد یافت. در گام آخر نتایج واسنجی و صحت سنجی مدل IHACRES بررسی شد طی این دو مرحله شاخص ارزیابی نش- ساتکلیف (NSE)، 45/0 و 40/0 بهدست آمد که بیانگر دقت قابلقبول مدل در شبیهسازی دبی میباشد. با توجه به نتایج این تحقیق، پیشبینی شد که میزان دبی تحت دو سناریوی RCP 2.6 و RCP 8.5 در دوره آتی نسبت به دوره پایه به ترتیب به میزان 8/19 و 7/21 درصد کاهش مییابد.