ارائه الگوی مدیریت دانش در دانشگاه‌ها با رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد گروه علوم تربیتی و روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی،دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار گروه علم‌اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 کاندیدای دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.47176/smok.2024.1751
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی مدیریت دانش در دانشگاه‌ها صورت گرفته است. این پژوهش از نظر روش‌شناسی از نوع مطالعات کاربردی و به لحاظ روش در زمره پژوهش‌های کیفی و از نوع فراترکیب است. برای این منظور از طریق جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی علمی داخلی و خارجی مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران (ایرانداک)، پایگاه جهاد دانشگاهی، پایگاه استنادی جهان اسلام، وب آوساینس، پروکوئست، اسکوپوس، گوگل اسکالر و ساینس دایرکت استفاده شد. تعداد 786 مقاله با توجه به استراتژی جستجوی تعریف شده، استخراج شد که در پایان فرایند بررسی، 41 منبع برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. روایی محتوایی این اسناد از روش ابزار ارزیابی حیاتی (CASP) احراز گردید. در مرحله تجزیه و تحلیل اسناد منتخب، زیر مؤلفه‌ها و کدهای باز این اسناد با روش تحلیل محتوای کیفی استخراج و سپس ذیل مؤلفه‌های اصلی و ابعاد پژوهش دسته‌بندی و ترکیب گردید. جهت اعتبار یافته‌ها از روش مقایسه نظر پژوهشگران با فرد خبره استفاده گردید که ضریب توافق کاپا 783/0 بود. نتایج نشان داد با توجه به ماهیت دانشگاه می‌توان چهار مقوله اصلی برای الگوی مدیریت دانش در دانشگاه‌ها مد نظر قرار داد.؛ طرح چشم‌انداز دانشی، جریان دانشی، تحول دانشی و ارزیابی دانشی. همچنین نتایج نشان داد چهار عامل فرهنگ، فناوری، محیط و ذینفعان نقش مهمی در موفقیت الگوی مدیریت دانش برمبنای بافت زمینه‌ای مدیریت دانش در دانشگاه دارند. در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت مدیریت دانش در دانشگاه‌ها محدود به زمان و برنامه خاصی نیست و با پایان چهار مرحله این الگو، مدیریت دانش وارد مرحله طرح دانشی جدید خواهد شد.