شناسایی عوامل مؤثر بر تابآوری زنان مطلقه و سرپرست فرزند: یک پژوهش کیفی
نویسندگان
1 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین کیفی عوامل مؤثر بر تابآوری زنان مطلقه که حضانت فرزندان را نیز قبول کرده اند، انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه زنان تحت حمایت مراکز بهزیستی وکمیته امداد شهرستان فیروزآباد در سال 1400 بود. با استفاده از شیوه نمونهگیری هدفمند از میان جامعه مذکور نمونهگیری تا حد اشباع (10 زن مطلقه تابآور) ادامه یافت. پژوهش بهصورت کیفی با استفاده از رویکرد پدیدارشناسانه انجام شد. استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته اطلاعات مرتبط با افراد نمونه جمعآوری شدند و پس از تحلیل محتوای مصاحبهها و کدگذاری نهایی آنها به روش تحلیل مضمون، سه شاخص اصلی در زنان مطلقه تابآور استخراج شد: 1- عوامل فردی 2- عوامل حمایتی و 3- عامل حضور فرزند. نتایج نشان داد عوامل فردی شامل خودتنظیمی شناختی، خودتنظیمی رفتاری، راهبردهای معنوی-مذهبی و ویژگی شخصیتی است. عوامل حمایتی شامل حمایت خانواده و حمایت اجتماعی است و مقوله هستهای آخر که عامل حضور فرزند است شامل مضامینی از جمله معنا آفرینی حضور فرزند و تمرکز بر نقش والدی است، از عوامل مؤثر در تابآوری زنان مطلقه با حضور فرزندان محسوب میشوند. پژوهش حاضر به شناخت تجربه تابآوری زنان مطلقه و سرپرست فرزند و همچنین طراحی مداخلات اختصاصی جهت تسهیل تابآوری آنها کمک میکند.
