نگرشی نو در ارزیابی کیفیت آبهای زیرزمینی با روشهای آماری-فضایی (تحلیل لکه داغ): مطالعه موردی دشت کرمان
نویسندگان
1 گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان
2 دکتری آبیاری و زهکشی، دانش آموخته دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، ایران
doi
چکیده
در این مقاله کارایی روشهای درونیابی و روش تحلیل لکه داغ در ارزیابی کیفی آبهای زیرزمینی در محدوده دشت کرمان موردبررسی قرار گرفته است. جهت انجام این امر اطلاعات مربوط به مقادیر هدایت الکتریکی (EC)، کل نمکهای محلول (TDS) و نسبت جذب سدیم (SAR) 60 نقطه چاه در حال بهرهبرداری در دشت کرمان گردآوری و پس از اطمینان از موقعیت مکانی و صحت دادهها با استفاده از روشهای معکوس فاصله وزندار و کریجینگ نقشه پراکنش این پارامترها با استفاده از دادههای اولیه و همچنین نتایج حاصل از تحلیل لکه داغ (Z-Score) برای هر پارامتر ترسیم گردید. نتایج حاصل حاکی از ارجحیت کارایی روش کریجینگ نسبت به روش معکوس فاصله وزندار با استفاده از نتایج تحلیل لکه داغ نسبت به استفاده از دادههای اولیه میباشد. زیرا نقشههای حاصل بدون دخالت کاربر در تعیین تعداد و حد طبقات بر اساس اصول زمین آماری ترسیم میگردند. نقشههای حاصله با استفاده از نتایج حاصل از لکه داغ نشاندهنده مرز و مساحت مشخص مقادیر بسیار بالا و مقادیر بسیار پایینEC (1411 و 1063)، TDS ( 1874و 1470) و SAR ( 321 و 396 کیلومترمربع) در منطقه میباشد. بهطوریکه مساحتهای محاسبه شده با واقعیت سازگار و نشاندهنده تاثیر ناحیهای گسترش یک پارامتر در محدوده مورد مطالعه میباشد. بنابراین استفاده از نتایج تحلیل لکه داغ در ترکیب با سایر روشهای درونیابی میتواند محققین را در ارزیابی میزان گسترش مقادیر بسیار بالا و پایین یک پارامتر و مساحت تحت تاثیر آلودگی در منطقه یاری رساند.