بهره برداری از سد گلستان در شرایط سیلابی جهت حداقل نمودن خسارات ناشی از سیل در پاییندست سد

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب،دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد،ایران

2 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی اعمال سناریوهای بهره­برداری بر روی سد گلستان جهت کاهش پهنه سیل و خسارت سیل در پایین­دست سد، انجام شد. بدین منظور هیدروگراف ورودی به سد گلستان، برای دوره بازگشت­های 25، 50، 100 و 200 ساله با در نظر گرفتن فاصله اطمینان بدست آمد. برای روندیابی هیدروگراف­های سیل در مخزن و محاسبه هیدروگراف خروجی از سد از روش پالس ذخیره­ای استفاده گردید. هم­چنین از تلفیق سامانه اطلاعات جغرافیایی(GIS)  و مدل هیدرولیکی HEC-RAS جهت پهنه­بندی سیلاب­های مختلف استفاده شد. در نهایت خسارت وارد به اراضی اطراف رودخانه در هر سناریو بدست آمد. نتایج نشان داد که اختصاص حجمی از مخزن سد گلستان جهت کنترل سیل، برای سیلاب‌هایی با دبی اوج هیدروگراف تا 2000 مترمکعب بر ثانیه اثرگذار است و با افزایش دبی اوج هیدروگراف ورودی، عملا خالی نگه داشتن سد تاثیری چندانی در کاهش دبی اوج هیدروگراف خروجی از سد نخواهد داشت. به طوری‌که در سیل‌های با دبی اوج 500 مترمکعب بر ثانیه می­توان با اعمال سناریوهای بهره­برداری پهنه سیل را نسبت به حالت مخزن پر تا 100 درصد کاهش داد.